Obwód talii mierzony zwykłą krawiecką taśmą może powiedzieć o naszej przyszłej sprawności więcej niż wiele testów kondycyjnych. Wynika tak z badania francuskich naukowców, którzy przez około 11 lat obserwowali ponad 4,5 tys. brytyjskich urzędników w wieku około 65 lat. Spośród dziesięciu pomiarów to właśnie obwód talii najlepiej pojedynczo przewidywał, kto później będzie potrzebował pomocy przy codziennych czynnościach. Na wyniki zwrócił uwagę amerykański biochemik William A. Wallace.
Obwód talii a niepełnosprawność na starość
William A. Wallace to doktor biochemii żywienia i twórca produktów z branży zdrowotnej. Prowadzi też podcast „The Active Site”, w którym omawia nowe badania nad długowiecznością, metabolizmem i żywieniem. W poniedziałek opisał na platformie X pracę opublikowaną w maju w czasopiśmie naukowym „GeroScience”.
In 4,593 adults around age 65 followed for about 11 years, waist size predicted who would later need help with daily tasks like dressing, bathing or walking better than any single fitness test, including walking speed, grip strength, balance and lung function. pic.twitter.com/Yrv6ncK5DD
— William A. Wallace, Ph.D. (@WilliamWallace) 2 listopada 2026
Autorami badania są naukowcy z francuskiego instytutu Inserm i Université Paris Cité. Dwie z autorek pracują również w University College London. Zespół, którego pierwszą autorką jest Céline Ben Hassen, wykorzystał dane z brytyjskiego projektu Whitehall II, który od lat 80. śledzi losy urzędników państwowych z Londynu.
W latach 2007–2009 uczestnicy przeszli serię pomiarów. Zbadano m.in. wskaźnik BMI, obwód talii, tętno, tempo chodu, siłę uścisku dłoni, równowagę oraz czas pięciokrotnego wstawania z krzesła. Następnie sprawdzano, kto zgłosił trudności z ubieraniem się, kąpielą, jedzeniem, chodzeniem, kładzeniem się do łóżka lub korzystaniem z toalety. Takie problemy zgłosiło 828 z 4593 osób.
Taśma krawiecka lepsza od testów sprawności
Spośród pomiarów rozpatrywanych pojedynczo najwyższą wartość prognostyczną miał właśnie obwód talii. Dotyczyło to zarówno niepełnosprawności, jak i jej cięższej postaci, czyli kłopotów z co najmniej dwiema czynnościami. Zbliżone wyniki dawały jednak BMI oraz złożone testy sprawności i kruchości. Najlepszy zestaw obejmował zatem wiek, płeć, obwód talii, tempo chodu, wstawanie z krzesła i test równowagi.
Badacze podkreślają, że takie pomiary są proste, szybkie i nie wymagają specjalistycznego sprzętu. Przygotowali również kalkulator ryzyka, który mogą wykorzystać lekarze. Ich zdaniem osoby z grupy podwyższonego ryzyka powinny trafić na dokładniejszą ocenę geriatryczną albo do programów ruchowych i żywieniowych.
Obwód talii to nie wyrok, ale ostrzeżenie
Autorzy sami zaznaczają przy tym, że trafność prognozy jest umiarkowana, a nie doskonała. Trudności zgłaszali bowiem sami badani, zaś uczestnicy Whitehall II są zapewne zdrowsi od przeciętnej populacji. Wyniki wymagają więc potwierdzenia w innych grupach. Warto też dodać, że w omawianej pracy nie badano funkcji płuc, o której wspomina wpis Wallace’a.
Wniosek jest jednak prosty i tani w zastosowaniu. Nie trzeba czekać na kolejny rządowy program profilaktyki ani na wizytę u specjalisty, by sprawdzić, czy brzuch nie rośnie. Wystarczy taśma za kilka złotych i odrobina odpowiedzialności za własne zdrowie. Wcześniejsze badania pokazywały już zresztą, że kluczowy bywa tłuszcz trzewny, a nie sama masa ciała. Ruch i rozsądna dieta są także najlepszą inwestycją w samodzielną starość.