Strona głównaWiadomościBiznesPrzecena złota największa od marca. To zwiastun potężnego kryzysu?

Przecena złota największa od marca. To zwiastun potężnego kryzysu?

-

- Reklama -

Przecena złota zakończyła się w piątek 20 listopada najgorszym tygodniem od marca. Reuters rozliczył uncję kasową po 3538,11 dolara (−2,4 proc. w sesji, −8,9 proc. w tygodniu), a kontrakty po 3539,00 dolara (−4 proc. i −9,3 proc.) — najsłabiej, jak podaje agencja, od początku pandemii w 2020 roku. Kitco w raporcie wieczornym podał dołek sesji 3502,93 dolara, najniżej od września 2025 roku. Od styczniowego rekordu 5589,38 dolara kruszec potaniał o około 37 proc.

Narodowy Bank Polski wycenił 20 listopada gram złota na 481,23 zł, czyli około 14 968 zł za uncję trojańską. Jeszcze w styczniu pisaliśmy o historycznych rekordach ceny kruszcu.

- Reklama -

Złoto najniżej od września 2025 roku

To już kursy zamknięcia, a nie odczyty z trwającej sesji. Kitco o godz. 17:00 czasu nowojorskiego dawał 3537,90 dolara, o 2,38 proc. niżej, blisko rozliczenia Reutersa. Presję wywoływała Rezerwa Federalna: rynek w piątek nadal wyceniał przede wszystkim grudniową podwyżkę o 25 punktów bazowych. CNBC po południu, powołując się na CME FedWatch, podawało 96 proc.; późniejszy raport Kitco zaznaczał, że oczekiwania wobec ruchu o 50 punktów osłabły. Wyższe stopy i rentowność obligacji podnoszą koszt trzymania kruszcu. W ciągu dnia dolar był blisko najwyższego poziomu od około 19 miesięcy. Do tego doszła wyprzedaż akcji spółek powiązanych ze sztuczną inteligencją. Cytowany przez CNBC Tony Sage mówił o wymuszonej sprzedaży złota, by pokryć straty gdzie indziej. 18 listopada Tim Waterer z KCM Trade, cytowany przez Reutersa, pisał, że złoto znów bywa źródłem płynności.

Srebro, według Kitco o godz. 17:00 czasu nowojorskiego, kosztowało około 41,12 dolara, o 3,83 proc. niżej, po zejściu do 40,66 dolara. CNBC podawało, że metal jest około 66 proc. poniżej styczniowego rekordu 121,64 dolara. Popyt banków centralnych tej przeceny nie zatrzymał: Światowa Rada Złota podała 321 ton zakupów netto w trzecim kwartale 2026 roku, o 42 proc. więcej niż rok wcześniej, i 675 ton od początku roku. Polska należy do krajów z największymi rezerwami złota.

Przecena złota, spadki na giełdach i słabszy złoty

Na Wall Street, według CNBC, S&P 500 spadł o 3,7 proc., do 6910,39 pkt, i ponad 10 proc. poniżej rekordu zamknięcia. Nasdaq Composite zniżkował o 5,28 proc., do 22 617,73 pkt. Dow Jones stracił 1,93 proc., do 48 147,33 pkt. W tygodniu S&P 500 oddał 8,6 proc., najmocniej od kwietnia 2025 roku; Nasdaq około 10 proc., najwięcej od ponad sześciu lat, a Dow 8 proc., najsłabiej od marca 2020 roku. W Europie Stoxx 600, według danych Dow Jones i raportu Kitco, zniżkował o 2,00 proc., do 625,65 pkt, i w tygodniu o 5,80 proc. DAX spadł o 2,60 proc., do 24 802,78 pkt, a w tygodniu o 7,28 proc. Na GPW, według Bankier.pl i oficjalnych statystyk giełdy, WIG20 stracił 4,48 proc., do 4016,30 pkt, i 6,56 proc. w tygodniu. WIG spadł o 3,88 proc., do 151 743,67 pkt, i o 6,23 proc. w pięciu sesjach. mWIG40 oddał 2,38 proc., do 10 276,90 pkt, oraz 5,75 proc. w tygodniu.

Równolegle słabł złoty. Średni kurs NBP z 20 listopada wynosił 4,4559 zł za euro, 4,0613 zł za dolara i 4,8282 zł za franka, wobec 4,4165, 4,0176 i 4,7684 zł dzień wcześniej. Względem fixingu z 13 listopada dolar podrożał o około 1,9 proc. (z 3,9852 zł), euro o około 1,1 proc., a frank o około 1,4 proc. Bankier.pl pisał, że w piątkowej sesji USD/PLN wspinał się w okolice 4,05–4,07 zł. W tle były mocny dolar, zakłady na podwyżkę stóp Fedu i ucieczka od ryzyka. Dochodzą też obawy fiskalne: pisaliśmy o rekordowym długu Polski i polityce ministra Domańskiego.

Co dalej ze złotem? Prognozy ekspertów

Kilka głosów z 18–20 listopada zawiera konkretne poziomy albo ścieżkę. To opinie analityków, a nie przesądzony scenariusz ani rekomendacja inwestycyjna. Ole S. Hansen, szef strategii rynków towarowych w Saxo Banku, w piątek wieczorem oceniał, że pogoń za gotówką i silny dolar na razie tłumią niemal wszystko inne. Jego zdaniem możliwa jest jeszcze jedna podwyżka stóp, ale nie cała seria wyceniana przez rynek, a Fed może się zawahać przed grudniem. Szansę na odbicie złota widział w nadmiernej wyprzedaży i technicznym odreagowaniu.

Peter Schiff, ekonomista i globalny strateg, założyciel Euro Pacific Capital, 19 listopada przyznał, że nie spodziewał się zejścia złota poniżej 3680 dolarów ani srebra poniżej 44,50 dolara. Mimo to uznał rosnący dług i inflację za czynniki sprzyjające złotu. 18 listopada pisał, że nawet „zaskakująca” grudniowa podwyżka o 50 punktów bazowych byłaby wobec przyspieszającej inflacji polityką wciąż akomodacyjną i — w jego ocenie — sprzyjającą kruszcowi. W tym okienku nie znaleźliśmy na X równie konkretnych prognoz cenowych znanych polskich analityków, takich jak Marek Rogalski z DM BOŚ czy Krzysztof Kolany z Bankier.pl.

Kiedy przecena złota zwiastowała kryzys, a kiedy nie

Taki zjazd nie zawsze oznacza nadchodzący krach. Czasem jest wręcz częścią paniki, która już trwa. Inwestorzy sprzedają wtedy to, co można szybko spieniężyć, także zwycięzców. Wezwania do uzupełnienia depozytów robią resztę.

W 2008 roku złoto najpierw weszło na ówczesny rekord 1033,39 dolara, 17 marca. Potem, w miarę zamarzania kredytu i po upadku Lehman Brothers 15 września, fundusze zamykały pozycje, by zdobyć gotówkę. Associated Press pisał na początku listopada, że od marcowego szczytu kruszec potaniał o 30 proc., a kontrakt grudniowy rozliczono po 726,80 dolara. Światowa Rada Złota podkreśla, że w czwartym kwartale 2008 roku złoto służyło jako źródło płynności i taniało przy mocnym dolarze. Potem, gdy ruszyła nadzwyczajna polityka pieniężna, cena wróciła powyżej poziomu sprzed kryzysu już w marcu 2009 roku. Rosła przez kolejne lata, aż do 2011 roku. Przecena nie wyprzedziła kłopotów z dużym wyprzedzeniem. Towarzyszyła niedoborowi gotówki, a zwyżka przyszła wraz z odpowiedzią banków centralnych.

Podobny mechanizm wrócił w marcu 2020 roku. Gdy rynki wpadły w pandemiczną panikę, złoto najpierw przebiło 1700 dolarów, a potem gwałtownie staniało. CNBC 18 marca 2020 roku podawało spadek o ponad 12 proc., o ponad 200 dolarów, i kurs 1485,06 dolara. Inwestorzy zbywali kruszec dla gotówki i po wezwaniach do uzupełnienia depozytów. Potem, gdy ruszyły wielkie programy stymulacyjne, złoto odrobiło straty. Znów spadek szedł w parze z kryzysem, a nie zwiastował go z wyprzedzeniem.

Inaczej było po styczniu 1980 roku. Kitco podaje, że uncja zbliżyła się wówczas do 850 dolarów, w szczycie kryzysu inflacyjnego. Potem Paul Volcker w Rezerwie Federalnej gwałtownie podniósł stopy, by złamać inflację. Złoto weszło w wieloletnią bessę. To był koniec inflacyjnej gorączki i skutek drogiego pieniądza, a nie sygnał nadchodzącego krachu bankowego na miarę 2008 roku. Recesja z początku lat 80. była w dużej mierze efektem tej polityki.

W kwietniu 2013 roku też nie było zapowiedzi globalnego kryzysu finansowego. 15 kwietnia, jak podało BBC, uncja zniżkowała o 9,2 proc., do 1395 dolarów, najmocniej od trzech dekad. Rynek bał się końca amerykańskiego luzowania ilościowego, słabszych danych z Chin i możliwej sprzedaży rezerw. Tzw. taper tantrum przyniósł wstrząs na obligacjach i na rynkach wschodzących, ale gospodarka Stanów Zjednoczonych dalej wychodziła z dołka. Światowa Rada Złota pisze, że inwestorzy realizowali wtedy zyski, bo ożywienie trwało, a skok inflacji nie nadchodził. Cena spadała dalej w 2014 i 2015 roku. Od rekordu z września 2011 roku, około 1920 dolarów według Kitco, była to długa bessa. Nie była zwiastunem nowego załamania systemu.

Złoto pozostaje ochroną przed inflacją i przed pieniądzem fiducjarnym, który banki centralne mogą mnożyć według własnej woli. Krótka, gwałtowna wyprzedaż wymuszona brakiem gotówki nie przekreśla tej roli. Nie oznacza też automatycznie, że za chwilę powtórzy się rok 2008. Historia uczy czegoś skromniejszego: gdy wszyscy potrzebują gotówki, spada również to, co miało chronić majątek.

Źródła: Reuters, 20.11.2026, CNBC, Wall Street 20.11.2026, Kitco, raport wieczorny, Bankier.pl, sesja GPW, NBP, tabela A 20.11.2026.

Najnowsze