W najbliższy piątek ma się odbyć podpisanie umowy pożyczkowej SAFE. Tym samym Polska zaciągnie kredyt w wysokości blisko 44 mld euro na ekspresowe dozbrojenie.
Podpisanie umowy zapowiedział wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Z ustaleń RMF FM wynika, że odbędzie się ono w Warszawie.
– Jeżeli wszystko pójdzie dobrze, to w piątek podpiszemy umowę SAFE, otworzymy linię kredytową na zakup sprzętu – powiedział Kosiniak-Kamysz podczas briefingu prasowego w niedzielę w Krakowie.
Tekst umowy został w czwartek oficjalnie odesłany do Brukseli, co potwierdziła w rozmowie z RMF FM pełnomocnik rządu warszawskiego ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. Strona polska miała uzupełnić dokument o kluczowe dane – w tym o dokładną wysokość pożyczki (43,7 mld euro), wysokość zaliczki (6,5 mld euro) oraz numery kont w Banku Gospodarstwa Krajowego, na które przelane mają zostać pieniądze.
Teraz czas na ruch ze strony Komisji Europejskiej, ponieważ – jak podaje RMF FM, powołując się na źródła w KE – tekst umowy musi jeszcze zostać zatwierdzony przez kolegium unijnych komisarzy. Wskazywana data, kiedy ma do tego dojść, to „koniec tygodnia”.
Rząd warszawski chce podpisać umowę na pożyczkę z SAFE pomimo zawetowania przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy w tej sprawie. Z tego powodu pieniądze mają trafić właśnie na konto BGK, co jest rozwiązaniem stosowanym wyłącznie w przypadku Polski. Inne państwa unijne podpisują umowę wyłącznie za pośrednictwem rządów, natomiast ze strony polskiej podpiszą ją także dwaj przedstawiciele Banku – oprócz szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz ministra finansów Andrzeja Domańskiego.
Dzięki BGK unijna pożyczka formalnie nie powiększy deficytu budżetowego. Donald Tusk musiał wyjaśniać rolę banku Ursuli von der Leyen podczas niedawnego szczytu na Cyprze. Dlaczego Bank Gospodarstwa Krajowego? Ponieważ jest on operatorem finansowym Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, do którego trafi pożyczka z SAFE.
Przed pożyczką z SAFE krytycy wielokrotnie ostrzegali, wskazując m.in. na ekstremalnie krótki termin na zawarcie umów, opiewających na duże kwoty. Nawet jeśli umowa pożyczkowa zostanie podpisana w pierwszej dekadzie maja, to na zawarcie umów z rodzimym przemysłem obronnym władze będą miały około trzech tygodni. Unijny termin na zamówienia indywidualne upływa bowiem 30 maja. Bruksela odrzuciła prośbę o przedłużenie tego czasu.
Po tym terminie każdy finansowany z pożyczki SAFE kontrakt będzie musiał mieć charakter międzynarodowy – czyli z udziałem co najmniej jednego partnera z innego państwa UE.
Kłopoty z SAFE. Ostrzegano przed tym już dawno, rząd Tuska dopiero dostrzegł problem