W wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak odsunął się od tezy Marcina Kierwińskiego o zamachu terrorystycznym w Krakowie. Szef MSWiA mówił 7 listopada, że wszystko wskazuje, iż zamachowiec Michał Oksiński był „zafascynowany ideologiami skrajnie prawicowymi”. Teraz Siemoniak twierdzi, że zainteresowanie sprawcy masowymi morderstwami „niekoniecznie musi mieć podłoże ideologiczne”. To właśnie ta dezinformacja Kierwińskiego obiegła cały świat.
Siemoniak mówi już inaczej
Rozmowa ukazała się 13 listopada. Siemoniak, pytany o inspiracje sprawcy zamachu terrorystycznego w Krakowie, odesłał odpowiedź do śledczych. Dodał jednak, że z informacji przekazywanych przez prokuratora generalnego wynika, iż Michał Oksiński „interesował się masowymi morderstwami, ich sprawcami”. I wprost zastrzegł: „To niekoniecznie musi mieć podłoże ideologiczne”.
Ze wstępnych informacji — mówił dalej — „nie dostrzeżono wpływu zewnętrznego”. To ocena wstępna. Prokuratura nie wyklucza hipotez. Zamach, według ministra, nie był jednak działaniem pod wpływem impulsu. „Różne elementy wskazują na przemyślany charakter działań, przemyślany w sposób chory, ale przez niego” — powiedział.
Siemoniak ocenił też, że dyskusja o pozwoleniach na broń jest w tej sprawie jednym z najważniejszych tematów. Przypomniał, że premier Donald Tusk polecił przygotować rekomendacje w sprawie przechowywania niektórych rodzajów broni w mieszkaniu.
Dezinformacja Kierwińskiego obiegła cały świat
Tymczasem 7 listopada, kilka godzin po zamachu, Kierwiński na konferencji w Krakowie nadał sprawie polityczną etykietę. Mówił, że napastnik działał sam i „miał bardzo radykalne poglądy”. Następnie dodał: „Wszystko wskazuje, że zafascynowany był ideologiami skrajnie prawicowymi, choć będzie to podlegało sprawdzeniu”.
Zastrzeżenie o sprawdzeniu w zagranicznych relacjach często znikało. Reuters już 7 listopada napisał w lidzie o polskim sprawcy „likely influenced by far-right ideology”. Chodziło o zamach, w którym na Rynku Głównym zginęło sześć osób. AP podała, że według ministra Michał O. „held far-right views”. „The Guardian” powtórzył, że był zafascynowany ideologiami skrajnie prawicowymi. Niemiecki „Tagesspiegel” ogłosił, że sprawca był „offenbar rechtsextrem motiviert”.
O tej lawinie pisaliśmy już 8 listopada. Teza poszła w świat jako fakt. Dowodów Kierwiński wtedy nie przedstawił.
Prokuratura nie potwierdziła. Minister się nie wycofał
Dzień po zamachu „Super Express” podał nieoficjalne ustalenia, potwierdzone w kilku źródłach. Michał O. nie należał do prawicowych partii ani ekstremistycznych organizacji. Relacjonowaliśmy te doniesienia. To nie rozstrzygało jeszcze o osobistych poglądach. Podważało jednak pośpieszną etykietę ministra.
9 listopada rzecznik Prokuratury Krajowej Przemysław Nowak poszedł dalej. „Nie wiem, skąd się pojawiła taka teza” — powiedział o skrajnej prawicy. I dodał kategorycznie, że „jest za wcześnie na mówienie o motywacji”. „Nie znamy motywacji, nie znamy inspiracji” — zaznaczył. Nie znaleziono też oczywistej symboliki wiązanej z konkretnym nurtem.
Kierwiński mimo to się nie wycofał i nie przeprosił. W kolejnych dniach powtarzał, że nie wycofuje się z żadnego słowa. Przekonywał też, że nie przypisywał sprawcy żadnego nurtu politycznego w Polsce. Tomasz Sommer już 8 listopada ocenił, że minister żeruje na tragedii. Szef MSWiA nie miał prawa ogłaszać ideologicznej etykiety, zanim śledztwo cokolwiek potwierdzi.
Co więcej, rządzący sami sobie przeczą. 10 listopada minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek mówił o „bardzo silnych śladach prawicowego ekstremizmu”. Wskazywał na strony internetowe związane z Breivikiem i flagę Gadsdena. Ocenił nawet, że wczesny komunikat Kierwińskiego „wydaje się potwierdzony”. Tymczasem rzecznik jego własnej prokuratury dzień wcześniej przekonywał, że flaga Gadsdena nie jest oczywistym symbolem ekstremizmu, a motywacji nikt nie zna.
Trzy dni później Siemoniak, powołując się właśnie na informacje od prokuratora generalnego, mówi już tylko o fascynacji masowymi mordercami, która „niekoniecznie musi mieć podłoże ideologiczne”. Jeden minister ogłasza skrajną prawicę, drugi ją potwierdza, trzeci się wycofuje. Trudno o lepszy dowód, że etykietę przyklejono przed faktami.
Jest w tym gorzka ironia. Rząd Donalda Tuska od miesięcy przekonuje, że trzeba walczyć z dezinformacją i fake newsami. Na tym haśle opiera kolejne pomysły kontrolowania internetu. Tymczasem w najpoważniejszej sprawie ostatnich lat to sami rządzący wpadli w chaos i wypuścili w świat niesprawdzoną tezę. Reuters, AP i zachodnie gazety powieliły ją w ciągu kilku godzin. Trudno wskazać inny fake news z Polski, który tak szybko obiegł cały świat. Jeśli to ma być walka z dezinformacją, warto zacząć od własnego ministra.
Teraz koordynator służb mówi językiem ostrożniejszym niż szef MSWiA w pierwsze godziny po zamachu. Rządzący wykręcają się od kłamliwych słów, które zdążyły już obiec świat. Szkód tej dezinformacji w całości nie da się odwrócić.
Źródła: „Rzeczpospolita”, wywiad z Tomaszem Siemoniakiem, 13 listopada 2026 r., RMF FM, konferencja Marcina Kierwińskiego, 7 listopada 2026 r., Reuters, 7 listopada 2026 r., relacja z Krakowa.