Kwercetyna to naturalny flawonoid występujący m.in. w cytrusach, cebuli i gryce. Poza znanymi właściwościami przeciwzapalnymi i przeciwutleniającymi, kwercetyna rak płuca może wpływać także na komórki nowotworowe. Wskazują na to wyniki badań naukowców ze Szpitala Uniwersyteckiego w Erlangen. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Cell Death Discovery.
Rak płuca pozostaje jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie i powoduje najwięcej zgonów spośród wszystkich chorób nowotworowych. Dlatego każda nowa, obiecująca ścieżka badawcza budzi duże zainteresowanie.
Jak prowadzono badanie nad kwercetyną a rakiem płuca?
Naukowcy analizowali działanie kwercetyny w trzech modelach:
- na liniach komórkowych ludzkiego raka płuca (A549 i H520),
- na wycinkach płuc myszy (model ex vivo),
- u żywych myszy (model in vivo).
Eksperymenty pokazały, że kwercetyna działa wielokierunkowo. W przeciwieństwie do wielu leków celowanych, które uderzają w jedną cząsteczkę, związek ten atakuje jednocześnie kilka procesów ważnych dla rozwoju nowotworu.
Hamowanie migracji komórek – najważniejszy wynik
Najsilniejszy efekt zaobserwowano w zakresie migracji komórek nowotworowych. To kluczowy proces umożliwiający powstawanie przerzutów.
Jak podkreśliła Christine Carvalho, główna autorka badania:
„Im wyższa dawka kwercetyny, tym mniej komórek nowotworowych migrowało. Przy najwyższej dawce migracja ustała niemal całkowicie.”
Jednocześnie kwercetyna spowalniała podziały komórek raka płuca. W jednym z badanych typów komórek dodatkowo ograniczała stres oksydacyjny wywołany przez reaktywne formy tlenu.
Na które białka działa kwercetyna?
W komórkach nowotworowych odnotowano spadek poziomu dwóch ważnych białek:
- EGFR – odpowiada za odbieranie sygnałów wzrostowych i przekazywanie ich do wnętrza komórki,
- PD-L1 – pomaga komórkom nowotworowym „ukrywać się” przed układem odpornościowym.
Spadek ekspresji tych białek obserwowano w sposób zależny od dawki. Dodatkowo w modelu ex vivo (wycinki płuc) kwercetyna zwiększała poziom interferonu alfa-2 (IFN-α2) – cząsteczki sygnałowej wspierającej odpowiedź przeciwnowotworową.
Wpływ na mikrobiom i wyniki u myszy
U myszy otrzymujących kwercetynę zmienił się skład mikrobiomu jelitowego. Zwiększyła się liczebność bakterii produkujących krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA). Te kwasy przedostają się do krwiobiegu, docierają do płuc i mogą hamować wzrost komórek nowotworowych.
W modelu mysim zaobserwowano również oznaki mniejszej liczby ognisk nowotworowych. Trzeba jednak podkreślić, że nowotwór rozwinął się tylko u niewielkiej liczby zwierząt, dlatego wyniki wymagają potwierdzenia w dalszych badaniach.
Czy dieta bogata w kwercetynę może wspierać leczenie?
Prof. dr Susetta Finotto stwierdziła:
„Nasze wyniki sugerują, że dieta bogata w kwercetynę mogłaby wspierać leczenie raka płuc. Przypuszczamy również, że może ona działać profilaktycznie.”
Naukowcy planują zbadać potencjał profilaktyczny w kolejnym etapie prac. Na razie nie wiadomo jednak, czy efekty obserwowane w laboratorium i u myszy przełożą się na ludzi.
Ważne: Wyniki pochodzą z badań przedklinicznych. Kwercetyna nie jest lekiem na raka płuca i nie zastępuje standardowej terapii onkologicznej.
W jakich produktach jest najwięcej kwercetyny?
Najbogatsze naturalne źródła to:
- kapary (nawet powyżej 180–230 mg/100 g),
- czerwona cebula (zwłaszcza zewnętrzne warstwy),
- gryka,
- jabłka ze skórką,
- jagody i żurawina,
- brokuły i jarmuż,
- zielona i czarna herbata.
Warto pamiętać, że obróbka termiczna i obieranie zmniejszają zawartość kwercetyny.
Podsumowanie
Badanie z Erlangen pokazuje, że kwercetyna rak płuca może wpływać jednocześnie na kilka mechanizmów: podziały komórkowe, migrację (a tym samym potencjał przerzutowy), stres oksydacyjny, białka EGFR i PD-L1 oraz odpowiedź immunologiczną i mikrobiom. Wyniki są obiecujące, ale wciąż wstępne. Dieta bogata w produkty zawierające kwercetynę może stanowić element zdrowego stylu życia, jednak nie powinna być traktowana jako terapia przeciwnowotworowa.
Źródła:
- Carvalho C. i wsp., Immunoregulatory role of quercetin in lung cancer, Cell Death Discovery (2026) – Immunoregulatory role of quercetin in lung cancer
- Komunikat FAU – Cancer research: Quercetin slows down lung cancer cells