Watykan obłożył ekskomuniką sześciu biskupów lefebrystów. To dwaj dotychczasowi biskupi bractwa i czterej wyświęceni przez nich w środę bez zgody papieża Leona XIV. Wydany w czwartek dekret jest reakcją na święcenia biskupie, które odbyły się w szwajcarskiej miejscowości Econe.
Nowi biskupi pochodzą ze Szwajcarii, USA i Francji.
Były to drugie święcenia u lefebrystów, czyli w Bractwie Kapłańskim Świętego Piusa X, które powstało w Kościele katolickim w 1970 roku z inicjatywy arcybiskupa Marcela Lefebvre’a (1905-1991). Przywiązani do kościelnej tradycji lefebryści przedstawiają się jako prawdziwi obrońcy wiary katolickiej i przeciwnicy modernizmu. Nie akceptują postanowień Soboru Watykańskiego II, w tym ekumenizmu i Mszy św. w językach narodowych. Przełożony Generalny Bractwa, ks. Davide Pagliarani, uzasadniał decyzję o święceniach „stanem wyższej konieczności”.
Środowa konsekracja biskupów to apogeum drugiego ostrego kryzysu w relacjach Stolicy Apostolskiej z Bractwem. Do pierwszego doszło w 1988 roku, za pontyfikatu Jana Pawła II, gdy odbyły się pierwsze święcenia u lefebrystów. Wówczas papież ogłosił, że postępowanie arcybiskupa Marcela Lefebvre’a stanowiło „akt schizmatycki”, a kara ekskomuniki dotyczyła biskupów – zarówno konsekrujących, jak i konsekrowanych. Od tamtej pory wśród kanonistów toczył się spór o status księży należących do Bractwa, zakończony w 2009 r., kiedy to papież Benedykt XVI zniósł karę ekskomuniki. Jednak mimo prób podejmowanych na przestrzeni czasu nie doszło do pełnego włączenia Bractwa w szeregi kościelne, a jego status wciąż pozostaje niejasny.
W lutym 2026 r. odbyło się spotkanie przełożonego generalnego Bractwa, ks. Davide’a Pagliaraniego z kard. Fernandezem. Przedstawiciel Stolicy Apostolskiej poinformował wówczas, że Leon XIV nie wyraża zgody na święcenia i zaznaczył, że jeśli mimo braku zgody papieża się odbędą, to w odpowiedzi zostanie obwieszczony stan schizmy, co wiąże się z karą ekskomuniki. Później stanowisko to podtrzymywano, a 29 czerwca papież Leon XIV wystosował list do Bractwa z apelem o zachowanie jedności.
„Przepełniony chrześcijańską miłością, wzywam was i proszę z całego serca: zawróćcie z tej drogi! Zachęcam was, abyście z całą powagą rozważyli dobro duchowe wiernych, ponieważ akt schizmy, którego byście się dopuścili, pozbawiłby ich możliwości godziwego, a w niektórych przypadkach nawet ważnego przyjmowania sakramentów, które miłują i których poszukują dla swojego uświęcenia” – napisał papież.
W dekrecie opublikowanym w czwartek przez Watykan prefekt Dykasterii Nauki Wiary, kardynał Victor Manuel Fernandez napisał: „Mimo upomnień skierowanych do przełożonego generalnego Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X, biskup Alfonso de Galarreta, dokonawszy aktu o charakterze schizmatycznym poprzez konsekrację czterech prezbiterów bez mandatu papieskiego i wbrew woli papieża” podlega karom przewidzianym w Kodeksie Prawa Kanonicznego.
„Oświadczam zatem, ze wszystkimi skutkami prawnymi, że zarówno wspomniany biskup Alfonso de Galarreta, jak i Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry i Marc Hanappier popadli ipso facto w ekskomunikę latae sententiae” – dodał kardynał.
Ekskomunika latae sententiae oznacza karę kościelną, która następuje automatycznie, w rezultacie samego faktu popełnienia czynu.
W dekrecie kardynał Fernandez upomniał duchownych i wiernych świeckich, aby nie przystawali do schizmy Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X, gdyż i oni podlegaliby wówczas karze ekskomuniki.