Ograniczenie tzw. szarej strefy, utworzenie centralnego rejestru mieszkań wynajmowanych turystom oraz możliwość wyznaczania przez gminy stref zakazu takiego najmu – takie regulacje przewiduje projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich. Projektem we wtorek ma zająć się Rada Ministrów.
Jak wskazało Ministerstwo Sportu i Turystyki w przygotowanej do projektu Ocenie Skutków Regulacji (OSR), głównym celem ustawy jest doprecyzowanie przepisów regulujących świadczenie usług hotelarskich w Polsce. Projekt wprowadza jednocześnie definicję najmu krótkoterminowego jako usługi hotelarskiej świadczonej przez okres krótszy niż 30 dni.
Autorzy projektu podkreślają, że nowe rozwiązania mają przeciwdziałać nielegalnej działalności na rynku noclegowym. W OSR stwierdzono, że „nielegalnie prowadzony najem krótkoterminowy stanowi nieuczciwą konkurencję także względem klasycznych usługodawców tego typu usług, jak np. hotele, pensjonaty”.
Jednym z najważniejszych elementów reformy ma być utworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON). W praktyce będzie to ogólnopolski rejestr apartamentów, mieszkań i domów wynajmowanych turystom. Każdy obiekt otrzyma indywidualny numer identyfikacyjny, który będzie musiał być podawany m.in. w internetowych ofertach najmu.
Ważnym elementem projektu jest danie radom gmin możliwości wyznaczania stref, w których wynajmowanie mieszkań turystom będzie zakazane. Według autorów projektu rozwiązanie to ma ograniczyć najem krótkoterminowy w miejscach, gdzie jest on uznawany za uciążliwy dla mieszkańców. Oznacza to, że lokalne samorządy będą mogły samodzielnie zdecydować, że w określonych częściach miasta lub miejscowości nie będzie można wynajmować mieszkań i apartamentów turystom.
Projekt przewiduje także nowe uprawnienia mieszkańców i wspólnot mieszkaniowych, które będą mogły wnioskować o kontrolę mieszkań wynajmowanych turystom. Jeżeli kontrola wykaże niespełnianie ustawowych wymogów, obiekt będzie mógł zostać wykreślony z ewidencji, a odmowa przeprowadzenia kontroli będzie skutkowała zawieszeniem wpisu.
Projekt zakłada również administracyjne kary pieniężne do 50 tys. zł m.in. za prowadzenie działalności bez wpisu do ewidencji, brak numeru identyfikacyjnego w internetowych ofertach czy naruszenie obowiązków przez platformy pośredniczące w najmie krótkoterminowym.
Warszawska nadgorliwość
W OSR podkreślono, że większość proponowanych rozwiązań wykracza poza obowiązki wynikające z unijnego rozporządzenia STR (z ang. short-term rental). Jak wskazano, „pozostałe przepisy projektu ustawy wykraczają poza bezpośredni związek z rozporządzeniem STR”, co oznacza, że część nowych regulacji jest autorską propozycją polskiego rządu, a nie wynika bezpośrednio z prawa Unii Europejskiej.
Potrzebę zmian ministerstwo uzasadnia m.in. ochroną mieszkańców budynków wielorodzinnych. W uzasadnieniu projektu wskazano, że „mieszkańcy skarżą się m.in. na akty zakłócania porządku, ciszy nocnej czy też utratę poczucia bezpieczeństwa, związaną z dużym przepływem zupełnie nieznanych osób bezpośrednio koło ich gospodarstw domowych”. Przywołano również stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich z którego wynika, że obecnie istniejące regulacje nie pozwalają na skuteczne przeciwdziałanie temu problemowi.
Autorzy projektu argumentują, że proponowane rozwiązania mają zwiększyć bezpieczeństwo i przejrzystość rynku. Wśród oczekiwanych efektów wymieniają m.in. „wzrost poziomu bezpieczeństwa w sektorze usług turystycznych” oraz poprawę bezpieczeństwa mieszkańców budynków wielorodzinnych, w których prowadzony jest najem krótkoterminowy.