Żyjące w europejskich miastach ptaki uciekają szybciej przed kobietami niż przed mężczyznami – wynika z badania opublikowanego w czasopiśmie „People and Nature”. Naukowcy, na podstawie tysięcy obserwacji w wielu miastach Europy, stwierdzili, że różnica w tzw. dystansie ucieczki jest istotna statystycznie i utrzymuje się nawet po uwzględnieniu szeregu innych czynników środowiskowych.
Autorzy pracy mierzyli tzw. flight initiation distance (FID), czyli odległość, z której ptak zrywa się do ucieczki, gdy człowiek zaczyna się do niego zbliżać. W projekt zaangażowano ornitologów zbierających dane w różnych typach miejskich siedlisk, od parków i skwerów po gęsto zabudowane śródmieścia.
Dotychczasowe badania nad FID u ptaków koncentrowały się głównie na wpływie środowiska (stopień urbanizacji, obecność drapieżników, dokarmianie) oraz cech gatunków, natomiast płeć człowieka-obserwatora pozostawała praktycznie poza zainteresowaniem nauki.
Tym razem w modelach statystycznych uwzględniono zarówno płeć osoby zbliżającej się do ptaka, jak i m.in. płeć samego ptaka, wielkość stada, odległość początkową, charakter zabudowy i udział zieleni.
Rezultat okazał się odwrotny do początkowych oczekiwań badaczy: miejskie ptaki uciekały wcześniej, gdy podchodziły do nich kobiety, niż gdy zbliżali się mężczyźni. Efekt ten był spójny w skali całego, dużego zbioru danych, obejmującego wiele gatunków i lokalizacji, a różnica w dystansie ucieczki była wyraźna i statystycznie istotna.
Naukowcy podkreślają, że wyniki sugerują zdolność ptaków do rozróżniania płci ludzi, ale nie przesądzają, jakie mechanizmy za tym stoją. Wśród możliwych wyjaśnień wymienia się m.in. różnice w sposobie chodzenia, dynamice ruchu, ubiorze czy typowych zachowaniach kobiet i mężczyzn wobec ptaków w miastach, choć na razie pozostają to hipotezy wymagające dalszych badań.
Praca wpisuje się w szerszy nurt analiz, które pokazują, że proces urbanizacji w długiej perspektywie zmienia zachowanie ptaków, obniżając ich przeciętny poziom lęku przed człowiekiem. Nowy element – uwzględnienie płci obserwatora – ma zdaniem autorów znaczenie nie tylko dla ekologii behawioralnej, ale też dla projektowania badań terenowych i interpretacji wcześniejszych wyników, w których ten czynnik był pomijany.