Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił siedem skarg Polski dotyczących aktów prawnych wchodzących w skład pakietu klimatycznego „Fit for 55”.
Polska, w złożonych w 2023 r. skargach, kwestionowała m.in. przepisy dotyczące redukcji emisji CO2, systemu handlu uprawnieniami do emisji, efektywności energetycznej oraz celów w zakresie pochłaniania gazów cieplarnianych.
Argumentowała, że część zakwestionowanych regulacji ma charakter fiskalny lub wpływa na ogólną strukturę krajowego zaopatrzenia w energię. W związku z tym, zdaniem Warszawy, przepisy te powinny zostać przyjęte na podstawie przepisu unijnego traktatu, wymagającego jednomyślności państw członkowskich, a tak się nie stało.
Trybunał nie podzielił tej argumentacji. Uznał, że sześć zaskarżonych aktów to regulacje z zakresu unijnej polityki ochrony środowiska, a ich głównym celem jest przeciwdziałanie „zmianom klimatu” i realizacja zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego z 2015 r. Siódmy akt, dotyczący efektywności energetycznej, dotyczy z kolei przepisów unijnej polityki energetycznej.
Dlatego Trybunał stwierdził, że żaden z siedmiu zaskarżonych aktów „nie stawia sobie za główny cel znaczącego wpłynięcia na (decyzję) państwa członkowskiego, (dotyczącą) wyboru pomiędzy różnymi źródłami energii, oraz na ogólną strukturę zaopatrzenia (tego kraju) w energię”.
TSUE podkreślił też w wyroku, że podstawę prawną unijnego aktu należy ustalać na podstawie jego celu i treści, a nie potencjalnych skutków gospodarczych czy społecznych.
Trybunał odrzucił także argument Polski dotyczący naruszenia zasady solidarności energetycznej. Wyjaśnił, że zasada ta ma zastosowanie do aktów z dziedziny energetyki i nie może być podstawą do podważania regulacji należących do polityki ochrony środowiska.
W wyroku nie uwzględniono również zarzutów dotyczących negatywnych skutków gospodarczych i społecznych unijnych regulacji, w tym możliwego wzrostu cen energii i utraty miejsc pracy.
Trybunał zaznaczył, że prawodawca unijny uwzględnił interesy państw członkowskich, „w szczególności ze względu na to, iż przewidział szczególne środki wyrównawcze, zwłaszcza w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego”.
TSUE uznał ponadto, że zaskarżone przepisy są zgodne z zasadą proporcjonalności i równego traktowania.
Pakiet „Fit for 55” ma umożliwić ograniczenie do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 55 proc. w porównaniu z poziomem z 1990 r. oraz osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.