Litewska koalicja rządząca uzgodniła przygotowanie projektu tymczasowego opodatkowania nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw działających w sektorze produkcji paliw, który w praktyce obejmie należącą do Orlenu rafinerię w Możejkach. Poseł Algirdas Sysas powiedział PAP, że ostateczna decyzja o wprowadzeniu podatku ma zapaść w ciągu najbliższych tygodni.
Celem rozwiązania jest zwiększenie dochodów przyszłorocznego budżetu, który Sejm ma zatwierdzić w grudniu. Wstępne szacunki rządu wskazują, że taki podatek mógłby zwiększyć dochody przyszłorocznego budżetu 70 mln euro.
– Orlen Lietuva to główna firma (w kraju) zajmująca się przerobem ropy naftowej i produkcją różnych produktów naftowych. To podstawowy potencjalny płatnik podatku od nadzwyczajnych zysków – powiedział premier Mindaugas Sinkeviczius w czwartek na antenie radia LRT, komentując środową decyzję koalicji rządzącej o przygotowaniu schematu opodatkowania nadzwyczajnych zysków firm produkujących paliwa.
Premier poinformował, że według klasyfikacji działalności gospodarczej w kraju jest około dziesięciu przedsiębiorstw związanych z produkcją paliw, ale jak podkreślił, „naturalnie chodzi przede wszystkim o Orlen”.
Pytany, czy podatek od nadzwyczajnych zysków nie zaszkodzi stosunkom z Polską, premier powiedział: „Myślę, że nie. Jeśli jednak otrzymamy jakieś sygnały, przeanalizujemy je”.
Przewodniczący sejmowej komisji budżetu i finansów Algirdas Sysas powiedział PAP, że techniczne kwestie związane z opodatkowaniem nadzwyczajnych zysków Orlen Lietuva są jeszcze przedmiotem dyskusji. Wyraził opinię, że decyzja ma zapaść w ciągu najbliższych tygodni, gdyż na początku grudnia Sejm rozpocznie procedurę zatwierdzania przyszłorocznego budżetu.
„To może być (podatek-PAP) zatwierdzony uchwałą rządu albo też ustawą sejmową. Decyzja zostanie podjęta na podstawie danych na temat zysków rafinerii oraz jej umowy z rządem” – powiedział Sysas.
Minister finansów Taurimas Valys poinformował w czwartek dziennikarzy, że w poniedziałek spotkał się z polskim ministrem finansów. Jak zaznaczył, „wyraźnie” zwrócił uwagę, że Polska sama zdecydowała się na opodatkowanie nadzwyczajnych zysków i jest jednym z liderów inicjatywy na rzecz szerszego, europejskiego rozwiązania w tej sprawie.
– Nie możemy tego ignorować i z pewnością zachowujemy sobie możliwość dalszego poruszania tej kwestii. Uzgodniliśmy, że polski minister finansów wróci z określoną wizją i propozycją – powiedział szef litewskiego resortu finansów.
Sysas zaproponował tymczasem kompromis: zamiast pobierać podatek, można go potrącić z obiecanego wcześniej przez litewski rząd wsparcia na modernizację rafinerii Orlen Lietuva. Przypomniał, że rząd zobowiązał się w marcu 2025 r. w protokole intencyjnym przekazać Orlen Lietuva 54 mln euro wsparcia na modernizację zakładu.
„Dlaczego nie postąpić tak, by z tego nadzwyczajnego zysku przeznaczyć tę część na modernizację. Słyszę ze strony polskiej, że wstrzymają modernizację, a to nie jest najlepsze rozwiązanie” – skomentował Sysas, cytowany przez BNS.
Minister spraw zagranicznych Kestutis Budrys zaapelował w czwartek o uwzględnienie konsekwencji dla zagranicznych inwestycji i strategicznych relacji z Polską przy pracach nad podatkiem. Podkreślił również konieczność konsultacji z partnerami.
– Musimy ocenić wszystkie aspekty. Chodzi również o zagraniczne inwestycje i strategiczne relacje z Polską. Doskonale pamiętam okoliczności, w jakich Orlen pojawił się na Litwie i przejął Możejki. Trzeba to wszystko uwzględnić i rozmawiać z partnerami, aby nie pozostawić tej kwestii bez szerszych konsultacji – powiedział Budrys w czwartek dziennikarzom w Sejmie.
Na początku listopada prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował PAP Biznes, że spółka analizuje celowość dodatkowych nakładów na dokończenie instalacji pogłębionego przerobu ropy w Możejkach. Wskazał, że alternatywą jest rezygnacja z inwestycji i ryzyko zamknięcia litewskiej rafinerii. Według źródeł zbliżonych do spółki na dokończenie prac brakuje 600-700 mln dol.
Należąca do polskiego koncernu Orlen spółka Orlen Lietuva jest właścicielem rafinerii w Możejkach i terminalu naftowego w Butyndze. Jest to jedyna rafineria ropy naftowej w państwach bałtyckich.
Orlen Lietuva jest jedną z największych litewskich firm, największym płatnikiem podatków w tym państwie i jednym z największych eksporterów.