I prezes SN Zbigniew Kapiński wyraził „najwyższe oburzenie i stanowczy sprzeciw” wobec działań podjętych w piątek ws. Trybunału Konstytucyjnego. „Zdarzenia te mają charakter bezprecedensowy w demokratycznym państwie prawnym; budzą zasadnicze zastrzeżenia co do ich zgodności z zasadami ustroju RP” – dodał.
W opublikowanym na stronie Sądu Najwyższego oświadczeniu Kapiński wskazał, że w Polsce granice działania organów władzy wyznaczają Konstytucja i ustawy, „nie zaś doraźne decyzje polityczne, rozkazy służbowe czy demonstracja siły”.
„Milczenie wobec działań podważających niezależność organów konstytucyjnych oznacza przyzwolenie na praktyki zagrażające fundamentom porządku ustrojowego Rzeczypospolitej Polskiej. Dziś przedmiotem takich działań jest Trybunał Konstytucyjny” – dodał Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
Około godz. 18 w piątek na stronie Trybunału Konstytucyjnego pojawiła się informacja w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa TK Bartłomieja Sochańskiego.
Z informacji przekazanych PAP przez Macieja Taborowskiego, Magdalenę Bentkowską i Macieja Berka wynika, że Anna Korwin-Piotrowska, jako mająca najdłuższy staż sędziowski, została osobą kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenia o przerwach w czynnościach służbowych Święczkowskiego i Sochańskiego na okres miesiąca.
Komenda stołeczna policji poinformowała, że funkcjonariusze realizują czynności ustawowe na terenie siedziby Trybunału Konstytucyjnego, w związku z informacją przekazaną przez sędziego Trybunału Annę Korwin-Piotrowską o możliwości wystąpienia zagrożeń dla życia lub zdrowia sędziów i pracowników TK. Policji nie ma ich w budynku TK.
Sytuacja eskalowała wielkie emocje. Doszło m.in. do próby przepiłowania ogrodzenia. Więcej o tym w artykułach poniżej.
Braun pod Trybunałem. „W tej sytuacji trzeba być z Prezydentem” [VIDEO]
Żurek straszy Prezydenta Nawrockiego. „Przestrzegam, żeby nie popełnił błędu i…”
Święczkowski pod Trybunałem Konstytucyjnym piłuje ogrodzenie. „To jest niebywały skandal” [VIDEO]
„Za coś takiego musi być Trybunał Stanu”. Ostre komentarze na akcję Żurka pod TK
W oświadczeniu Kapiński podkreślił, iż z oburzeniem przyjął „w szczególności” informacje o „skierowaniu funkcjonariuszy Policji do jego siedziby, uniemożliwieniu wiceprezesowi Trybunału wejścia do budynku oraz wydaniu dokumentu zatytułowanego 'zarządzenie’, przewidującego przerwę w wykonywaniu czynności służbowych przez Prezesa i Wiceprezesa Trybunału”.
Podkreślił, że wskazane zdarzenia „mają charakter bezprecedensowy w demokratycznym państwie prawnym i budzą zasadnicze zastrzeżenia co do ich zgodności z fundamentalnymi zasadami ustroju Rzeczypospolitej Polskiej”.
„Nie sposób zaakceptować sytuacji, w której spory dotyczące funkcjonowania konstytucyjnego organu państwa stają się pretekstem do podejmowania działań prowadzących do jego faktycznego paraliżu oraz odarcia z jakiegokolwiek autorytetu” – dodał Kapiński.
Podkreślił, iż jest to precedens „szczególnie niebezpieczny”, który w jego ocenie godzi „w fundamenty demokratycznego państwa prawnego”.
Dodał, że art. 7 Konstytucji „nakazuje organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa”, natomiast inny: Ustanawia zasadę podziału i równowagi władz, a jeszcze kolejny – gwarantuje odrębność i niezależność sądów i trybunałów od innych władz.
Jego zdaniem wynika z tego, że „żaden organ władzy publicznej nie może, z pominięciem ustawowych procedur, arbitralnie ograniczać działalności konstytucyjnego organu państwa ani pozbawiać osób pełniących w nim funkcje możliwości wykonywania ich obowiązków”.
„Nie ma i nie może być zgody na sytuację, w której funkcjonariusze Policji stają się narzędziem faktycznego ograniczania działalności organów konstytucyjnych, a o możliwości wykonywania obowiązków przez osoby piastujące najwyższe stanowiska państwowe rozstrzyga użycie siły lub groźba jej użycia” – podkreślił I prezes SN.
Dodał, że policja „nie może być wykorzystywana jako instrument nacisku na organy władzy sądowniczej i trybunały”, natomiast spory prawne i ustrojowe winny być rozstrzygane za pomocą środków przewidzianych w Konstytucji i ustawach.
„W demokratycznym państwie prawnym Policja nie może być narzędziem urzeczywistniania woli politycznej aktualnie rządzących” – podkreślił.
Dodał, iż „równie stanowczy sprzeciw” budzi u niego uniemożliwienie wiceprezesowi TK Bartłomiejowi Sochańskiemu wejścia do siedziby Trybunału, a także wydanie przez Annę Korwin-Piotrowską dokumentu zatytułowanego „zarządzenie” w sprawie przerwy w wykonywaniu czynności służbowych przez Prezesa i Wiceprezesa Trybunału.
„Nadanie określonej czynności formy zarządzenia nie może legalizować przekroczenia bądź uzurpowania kompetencji ani prowadzić do obejścia ustawowych gwarancji niezależności Trybunału Konstytucyjnego” – stwierdził Kapiński.
„Jako Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego stanowczo potępiam wszelkie próby podporządkowywania działalności konstytucyjnych organów państwa działaniom siłowym lub decyzjom podejmowanym poza ustawowym porządkiem prawnym” – podkreślił.
Jak wskazał, przyzwolenie na podobne praktyki oznaczałoby „stworzenie precedensu, który w przyszłości mógłby zostać wykorzystany wobec każdego innego konstytucyjnego organu państwa”.
Wcześniej w piątek Nawrocki, odnosząc się do sytuacji w TK napisał na X, że „w takim momencie Prezydent musi być w Polsce”.
„Przerywam lot do Senegalu. Wracam” – napisał Nawrocki.
Szef Gabinetu Prezydenta RP Paweł Szefernaker poinformował z kolei, że „zaraz po powrocie do Polski prezydent Karol Nawrocki spotka się z Pierwszym Prezesem Sądu Najwyższego Zbigniewem Kapińskim”.