Na tegorocznym piłkarskim mundialu zarobią także meksykańskie kartele. Oprócz sprzedaży narkotyków organizacje przestępcze wzbogacą się m.in. na wymuszaniu haraczy, przymusowej pracy seksualnej czy sprzedaży podrabianych koszulek futbolowych.
– Mistrzostwa Świata FIFA, które współorganizują Meksyk, USA i Kanada, będą ogromnym biznesem. Oznacza to wielkie wpływy do gospodarki oraz napływ turystów z dużą siłą nabywczą z pięciu kontynentów. Dlatego przestępczość zorganizowana już przygotowuje się, by uszczknąć kawałek tego tortu – powiedział meksykańskim mediom Victor Manuel Sanchez Valdes, badacz z Uniwersytetu Autonomicznego stanu Coahuila i specjalista ds. bezpieczeństwa.
Z jego analizy wynika, że organizacje przestępcze mogą czerpać zyski z ośmiu obszarów działalności związanych z mundialem. Są to: handel narkotykami, praca seksualna, haracze i wymuszenia, handel podróbkami, sprzedaż fałszywych biletów oraz fałszywych usług turystycznych, nielegalne zakłady bukmacherskie oraz wykorzystanie mundialu do prania pieniędzy.
W sferze handlu narkotykami kartele liczą na zwiększenie sprzedaży nie tylko w Meksyku, ale także w USA i Kanadzie, tworząc sieci dilerów w miejscach odwiedzanych przez fanów futbolu: wokół stadionów, w strefach kibica, hotelach, barach i klubach. Działalność ta może objąć również popularne kurorty turystyczne poza miastami-gospodarzami turnieju.
– Organizacje kontrolujące dane miasto lub część miasta angażują się w handel alkoholem, działalność nocnych lokali, barów, a także – co nie powinno dziwić – w przymusową pracę seksualną – wyjaśnił Sanchez Valdes.
W wielu przypadkach proceder ten nosi znamiona handlu ludźmi, a jego ofiarami padają kobiety, mężczyźni i dzieci, w tym osoby zaginione, za którymi wydano oficjalne komunikaty poszukiwawcze. Według danych meksykańskiego Senatu aż 97 proc. przypadków przymusowej pracy seksualnej pozostaje bezkarnych.
Jak ustalił meksykański dziennik „Milenio”, zyski z wykorzystywania seksualnego czerpie już 9 na 10 karteli narkotykowych i grup przestępczych działających w Meksyku. Sanchez Valdes dodał, że „kontrolując handel ludźmi, kontrolują one również detaliczną sprzedaż narkotyków, ponieważ ofiary są wykorzystywane także do ich dystrybucji lub do obserwowania i śledzenia rywali”.
Proceder ten coraz częściej przenosi się do internetu – osoby wykorzystywane mogą być werbowane, a ich usługi oferowane na platformach społecznościowych, takich jak TikTok, Instagram, Telegram czy Facebook Marketplace, pod przykrywką pracy promotorek, modelek lub osób do towarzystwa. Jednocześnie, aby ograniczyć ryzyko wykrycia, grupy przestępcze odchodzą od działalności w znanych lokalnie motelach czy domach publicznych, przechodząc na model „usług z dojazdem”, organizowanych za pośrednictwem m.in. platform wynajmu krótkoterminowego.
Problem ten nasilał się już podczas ubiegłych edycji mistrzostw świata, w związku z tym meksykańskie służby bezpieczeństwa przygotowują strategię, by organizacje przestępcze nie zamieniły wielkiego święta futbolu w festiwal turystyki seksualnej.
Kolejnym możliwym źródłem zysków karteli są wymuszenia od firm korzystających na organizacji mistrzostw świata. Chodzi m.in. o pobieranie haraczy od restauracji i sklepów w pobliżu stadionów oraz stref kibica, pod groźbą przemocy w przypadku odmowy zapłaty.
Podróbki i „usługi turystyczne”
Istotnym zarobkiem grup przestępczych może być również handel podróbkami związanymi z mundialem i drużynami narodowymi. Wysokie ceny oficjalnych produktów sprzyjają rozwojowi czarnego rynku, który oferuje tańsze, choć niższej jakości imitacje. W czasie mundialu grupy przestępcze będą dążyć zarówno do bezpośredniej sprzedaży, jak i do przejmowania części zysków poprzez wymuszanie opłat od sprzedawców.
Sanchez Valdes ostrzegł kibiców przed procederem sprzedaży fałszywych biletów lub ich duplikatów.
– Są tacy, którzy decydują się w ostatniej chwili i podróżują z zamiarem kupienia biletów z odsprzedaży przed stadionami. Oczywiście turyści, którzy przyjeżdżają, nie są przyzwyczajeni do tego rodzaju oszustw i mogą łatwo paść ofiarą organizacji przestępczych mających już gotowe schematy działania – powiedział Sanchez Valdes w wywiadzie dla Imagen Radio.
Ostrzegł także przed fałszywymi usługami turystycznymi, takimi jak np. transport i zakwaterowanie, w których sprzedaż była już zaangażowana przestępczość zorganizowana.
– Przykładem mogą być udziały wakacyjne typu timeshare sprzedawane przez Cartel Jalisco Nueva Generación w całej Riwierze Nayarit i Nuevo Vallarta. Ich głównymi ofiarami byli Amerykanie i Kanadyjczycy, którzy szukali w Meksyku ciepłego miejsca do odpoczynku, na wakacje albo do spędzenia emerytury – przekazał Sanchez Valdes.
Przestępczość zorganizowana może również czerpać zyski z nielegalnych zakładów bukmacherskich – zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i online. Szczególnie trudny do wyśledzenia jest hazard internetowy, ponieważ serwery mogą być hostowane poza granicami kraju i poza realną kontrolą władz Meksyku.
Ten sam mechanizm może być powiązany z praniem pieniędzy. Krótki czas trwania mistrzostw sprzyja tworzeniu tymczasowych firm – barów, restauracji, sklepów czy punktów usługowych – których rzeczywiste obroty są trudne do zweryfikowania. W takich warunkach trudno odróżnić legalne przychody od fikcyjnych, co ułatwia wprowadzanie do obiegu pieniędzy pochodzących z innych, nielegalnych źródeł.
– Ponieważ mistrzostwa świata będą trwały tylko przez określoną liczbę dni, jest to bardzo łatwe do przeprowadzenia. Zanim organy skarbowe wykryją takie przedsiębiorstwa, zdążą one już wyprać pieniądze i po prostu zniknąć – skomentował to zagrożenie Sanchez Valdes.
W trzech miastach-gospodarzach mundialu wpływy różnych grup przestępczych rozkładają się w odmienny sposób. W Guadalajarze dominującą pozycję ma w praktyce jeden kartel – Cartel Jalisco Nueva Generación (CJNG). W stolicy obecne są przede wszystkim lokalne grupy, takie jak Union Tepito i Cartel de Tlahuac, a także m.in. CJNG, La Nueva Familia Michoacana oraz Tren de Aragua o korzeniach w Wenezueli. Z kolei w Monterrey operują m.in. CJNG, Cartel del Noreste, Cartel de Sinaloa oraz grupa Los Billys.
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2026, po raz pierwszy współorganizowane przez trzy kraje: Meksyk, USA i Kanadę, odbędą się w dniach 11 czerwca – 19 lipca br. Według meksykańskiego ministerstwa turystyki mundial może przyciągnąć do kraju nawet 5,5 mln turystów.