– W czwartek Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu ogłosi wyrok dotyczący sankcji kredytu darmowego – poinformowała adwokat Karolina Pilawska. Oceniła, że decyzja TSUE może mieć „ogromny wpływ” na sytuację konsumentów oraz wymiar sprawiedliwości w Polsce.
– Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już 13 lutego 2025 roku ogłosi wyrok w sprawie C-472/23 dotyczącej sankcji kredytu darmowego. Będzie to pierwszy wyrok TSUE w polskiej sprawie związanej z pożyczkami gotówkowymi oraz instytucją sankcji kredytu darmowego, która coraz bardziej zyskuje na znaczeniu – poinformowała adwokat Karolina Pilawska z Pilawska Zorski Adwokaci.
Wyjaśniła, że w ramach sankcji kredytu darmowego konsument, który zawarł umowę kredytową, ma prawo do żądania zwrotu wszelkich kosztów związanych z kredytem lub pożyczką, jeśli dana instytucja finansowa nie dostarczyła mu np. odpowiednich informacji o kosztach kredytu lub pożyczki w sposób przejrzysty i zrozumiały. W konsekwencji taki kredyt staje się darmowy, bo należy rozliczyć wyłącznie kwotę kapitału.
Zaznaczyła, że ta praktyka jest coraz częściej stosowana przez sądy, zwłaszcza że rośnie liczba kredytobiorców oraz pożyczkobiorców gotówkowych, którzy decydują się dochodzić swoich praw w sądach, pozywając banki lub instytucje parabankowe.
– Sprawa dotycząca sankcji kredytu darmowego trafiła do TSUE na skutek pytań prejudycjalnych zadanych przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, w sprawie, w której powód dochodzi roszczenia o zapłatę uiszczonych odsetek i pozostałych kosztów wynikającego z sankcji kredytu darmowego w związku z zawartą umową pożyczki gotówkowej z jednym z banków uniwersalnych – wskazała Pilawska.
– Czwartkowa decyzja TSUE może mieć ogromny wpływ na sytuację konsumentów oraz na wymiar sprawiedliwości w Polsce, szczególnie, że mówimy o wolumenie 18 milionów umów – oceniła adwokat.
– Wyrok TSUE z pewnością będzie orzeczeniem prokonsumenckim – dodała.
Jej zdaniem, TSUE może wydać trzy różne wyroki: Trybunał uzna, że błędne podanie RRSO uzasadnia sankcję kredytu darmowego, potwierdzi, że nieprecyzyjne określenie zasad zmiany opłat w umowie kredytowej narusza prawo UE lub nie stwierdzi, że polska sankcja kredytu darmowego jest nieproporcjonalna.
Dodała, że TSUE prawdopodobnie orzeknie w myśl ostatniej z wymienionych opcji.
– W mojej ocenie TSUE uzna, że zastosowanie sankcji kredytu darmowego w przypadku błędnego podania informacji o RRSO czy innych kosztach, a także brak jasnych zasad zmiany opłat, jest zgodne z unijnymi zasadami ochrony konsumentów, pod warunkiem, że naruszenie to miało istotny wpływ na możliwość podjęcia świadomej decyzji przez konsumenta. Sankcja kredytu darmowego może się wydawać stosunkowo surową konsekwencją, jednakże w sytuacji, gdy błąd w informacjach dotyczących kosztów kredytu ma istotny wpływ na decyzję konsumenta, taka sankcja jest w pełni uzasadniona i takie stanowisko prawdopodobnie zajmie TSUE – oceniła adwokat.
Zwróciła uwagę, że 23 stycznia br. TSUE uznał, że jakiekolwiek błędy w podaniu RRSO mogą stanowić poważne naruszenie praw konsumentów, co w rezultacie może skutkować sankcją w postaci kredytu darmowego. Zdaniem Trybunału, informacja o RRSO jest jednym z kluczowych elementów umożliwiających konsumentowi porównanie ofert kredytowych oraz ocenę całkowitych kosztów kredytu.
– Brak dokładności w tej kwestii uniemożliwia podjęcie świadomej decyzji finansowej, co jest sprzeczne z zasadą ochrony konsumentów – dodała.
– Wyrok TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego będzie miał kluczowe znaczenie dla kształtowania ochrony konsumentów na rynku kredytowym. Jeśli Trybunał potwierdzi zgodność polskich przepisów z prawem UE, będzie to oznaczać utrzymanie obecnej linii orzeczniczej i dalsze wzmocnienie pozycji kredytobiorców w sporach z instytucjami finansowymi. Nie ma wątpliwości, że decyzja skutki decyzji TSUE w 13 lutego 2025 roku będą odczuwalne zarówno dla kredytobiorców, jak i banków w Polsce – oceniła Pilawska.