Przeprowadzane co dwa lata badanie wskazuje, że w Niemczech demokracja cieszy się coraz mniejszym poparciem. Rośnie także antysemityzm. Niemieckie media łączą to z rosnącym poparciem dla Alternatywy dla Niemiec (AfD), choć nie można wykluczyć, że to po prostu coraz liczniejsi imigranci, dla których antysemityzm i autorytaryzm to normalna rzecz, dochodzą coraz głośniej do głosu.
„Zadowolenie z demokracji w Niemczech osiągnęło najniższy poziom. Jednocześnie idealizuje się przeszłość i wyraża tęsknotę za radykalnym zerwaniem z teraźniejszością. Rośnie również pragnienie posiadania silnej partii oraz poparcie dla antysemickich stwierdzeń” – podał portal dw.com.
Badania nad autorytaryzmem przeprowadzane są w Niemczech co dwa lata od 2002 roku. Zajmuje się tym Instytut Badań nad Demokracją im. Else Frenkel-Brunswik przy Uniwersytecie w Lipsku. Jest on wspierany przez Fundację Otto Brennera oraz powiązaną z Zielonymi Fundacją Heinricha Bölla.
W okresie od połowy marca do początku czerwca przebadano ponad 2,5 tys. osób. 40 proc. z nich wypełniło obszerny kwestionariusz.
„Po raz pierwszy od początku tej serii badań poparcie dla demokracji jako idei spadło nieznacznie poniżej 90 proc. Wynika to przede wszystkim z ogromnego spadku zaufania wśród respondentów ze wschodnich Niemiec, gdzie poparcie wyniosło 85,7 proc.” – czytamy.
Jeszcze większy spadek dotyczy z zadowolenia z demokracji „doświadczanej w codziennym życiu”, gdzie tylko co trzeci badany jest zadowolony z obecnego stanu rzeczy. Wskaźniki zadowolenia spadły zarówno na wschodzie jak i na zachodzie Niemiec, odpowiednio o 22,8 i 36 proc.
Rośnie jednocześnie poparcie dla pragnienia „wprowadzenia prawicowo-autorytarnej dyktatury jako formy rządów”. Prawie co czwarty uczestnik badania jednoznacznie popiera powstanie „jednej silnej partii, która uosabia całą wspólnotę narodową”. Na wschodzie Niemiec postulat ten wynosi 30,9 proc. , zaś dla całych Niemiec 22,3 proc.
„Nasza demokracja znajduje się pod ogromną presją. Straciła akceptację w szerokich warstwach społeczeństwa. Przerażające jest to, w jak dużym stopniu jej miejsce zajmuje tęsknota za autorytaryzmem” – ocenił psycholog społeczny i kierownik badania Oliver Decker.
Badanie wykazało też wzrost czegoś, co dw.com nazywa „szowinistyczną odmianą dumy narodowej”, choć nie wyjaśniono, co to pojęcie ma oznaczać i jaka forma „dumy narodowej” nie jest szowinistyczna. Poparcie dla tego czegoś wyniosło 19,9 proc., co jest „najwyższym poziomem od początku serii badań”. Natomiast „spójny, skrajnie prawicowy światopogląd” wyraziło 6,9 proc. uczestników sondażu, co jest najwyższym wynikiem od 2014 roku.
15 proc. badanych uważa, że „wszystko musi się rozpaść, aby mogło powstać coś nowego”, a prawie co trzeci badany sądzi, iż „potrzebne jest coś radykalnego, aby obecny stan rzeczy się zmienił”. 29,1 proc. częściowo zgadza się z tym stwierdzeniem. W omówieniu badania przekonywano, że poglądy takie wyrażają osoby ze „znacznie silniejszymi uprzedzeniami antysemickimi”.
Z badania wynikać ma, że „duża część uprawnionych do głosowania o takich poglądach preferuje” AfD. Johannes Kiess z zespołu prowadzącego badanie oczekuje działań rządu, by przeciwdziałać „tym tendencjom”.
„Odwracaniu się od teraźniejszości należy przeciwstawić przekonujące propozycje demokratyczne oraz zdolność do skutecznego działania politycznego tu i teraz” – przekonywał Kiess.
Na pewno demokracji pomoże dalsze promowanie zmiennopłciowości, zmuszanie ludzi do szprycowania się, niszczenie narodowości, wspieranie obcych rządów i podnoszenie haraczów pod pretekstem ochrony klimatu. Nie należy zapominać o wyzywaniu od „ruskich onuc” czy „antyszczepionkowców” tych, którzy mają inne zdanie. Oczywiście, w imię obrony demokracji.
Postawy antysemickie od 2022 roku wzrosły ponad dwukrotnie. Wyniosły 6,2 proc.
16 proc. osób deklarujących taką postawę stwierdza, że to efekt działania rządu w Tel Awiwie.
„Podczas gdy w 2020 roku odsetek ten był we wschodnich Niemczech znacznie wyższy (12 proc.) niż w zachodnich (8,4 proc.), obecnie wartości te się wyrównały. Antysemityzm odnoszący się do Izraela jest na zachodzie nawet nieco silniejszy niż na wschodzie” – czytamy.
Wzrosła też niechęć do islamistów. W 2018 roku osiągnęła najwyższy poziom, przekraczając 40 proc. Potem spadła „znacznie poniżej 30 proc.”, a obecnie osiąga poziom 34,1 proc.
18,3 proc. badanych zgadza się z antyfeministycznymi twierdzeniami, co dw.com za autorami badania nazywa „wrogością wobec kobiet”.