Ukraiński parlamentarzysta Ołeksij Gonczarenko ujawnił kulisy propozycji pokojowej odrzuconej przez Wołodymyra Zełeńskiego w 2023 roku. Scenariusz jednak był rozpatrywany i – z perspektywy czasu – wydaje się, iż warunki były nienajgorsze.
Propozycja z 2023 roku zakładała zamrożenie konfliktu na ówczesnej linii frontu. Rosja zachowałaby zajęte terytoria, których było znacznie mniej, niż obecnie.
Kijów miałby odpuścić próbę odbicia terytoriów i zaakceptować istniejący stan rzeczy.
Następnie realizowano by porozumienie pokojowe. Warunkami pokoju były: Wycofanie rosyjskich wojsk z większości czterech obwodów, które Rosja właśnie ogłosiła zaanektowanymi, nowa linia demarkacyjna, która biegłaby mniej więcej wzdłuż linii z 24 lutego 2022 roku, czyli wzdłuż Krymu i części Donbasu, którą Rosja kontrolowała jeszcze przed inwazją, uznanie przez Ukrainę rosyjskiej kontroli nad Krymem, zapewnienie przez Ukrainę Rosji korytarza lądowego do Krymu, zawieszenie broni gwarantowałyby kraje NATO zapewniające ochronę Ukrainie i wreszcie negocjacje Rosji z USA w sprawie własnych granic bezpieczeństwa.
I confirm the 2023 peace-treaty plan that was leaked to the FT.
What the draft envisaged:
– Russia withdraws its troops from most of the four oblasts it had just declared “annexed.”
– The new line of demarcation runs roughly along the line as of February 24, 2022: Crimea and the part of Donbas that Russia controlled before the full-scale invasion.
– Ukraine recognizes Russian control over Crimea.
– Ukraine grants Russia an unobstructed land corridor to Crimea.
– The ceasefire regime is guaranteed by NATO countries that provide protection for Ukraine.
– Russia begins negotiations with the US on its own security guarantees.From my side, I’ll add a few insider details that few people know about.
The plan was discussed NOT ONLY by Rodnyansky: the key figure was ABRAMOVICH.
Moreover, Russia was ready to give up the Zaporizhzhia Nuclear Power Plant as well. And the 300 billion in frozen assets was to go toward rebuilding all of Ukraine, that is, together with the occupied territories.
As for Crimea: we were not required to recognize it as Russian, only to recognize Russia’s control over it. In other words, we acknowledge that right now it is under Russian control (which is how it is). We were also required to adopt a law banning the return of Crimea by military means.
The land corridor to Crimea, a highway and a railway, was to be built at Russia’s expense. The hardest question was how to guard it. That is why the Russians were ready to give up Melitopol, but not Tokmak: they feared we would cut the corridor with artillery.
Zelensky rejected this proposal at the time.
— Oleksiy Goncharenko (@GoncharenkoUa) October 25, 2026
Gonczarenko poinformował też, że Rosja gotowa była pozostawić Ukrainie m.in. Zaporoską Elektrownię Jądrową, przeznaczyć 300 mld dolarów zamrożonych aktywów na odbudowę kraju oraz uznać finansowanie lądowego połączenia z Krymem. Jak zaznaczył, Ukraina nie musiała „uznawać” Krymu za część Rosji, ale tylko zaakceptować rosyjską kontrolę nad nim oraz zobowiązać się do niepodejmowania prób jego odzyskania poprzez działania militarne.
Rosja rozważała też rezygnację z Melitopola.
Dla Kijowa wówczas były to duże straty terytorialne. Zełeński uznał, że propozycja nie jest dobra i ją odrzucił.
Z perspektywy czasu jednak widać – jeśli informacje ukraińskiego parlamentarzysty są prawdziwe – że była dla Kijowa lepsza, niż sytuacja obecna.