Francja nakłada na przedsiębiorstwa wyższe podatki niż jakikolwiek inny kraj na świecie, ale poziom opodatkowania to nie jedyny problem – twierdzi raport francuskiego Senatu. W ponad 200-stronicowym raporcie Senat podkreśla przede wszystkim niestabilność i złożoność systemu podatkowego, które zniechęcają do inwestycji w tym kraju.
Według Senatu podatki nakładane na przedsiębiorstwa wyniosły 424,5 mld euro w 2025 roku i Francja pozostaje tu światowym liderem. Suma 424,5 mld euro zawiera też składki na ubezpieczenia społeczne.
Senat uważa, że to jedna z przyczyn tego, że francuski wzrost gospodarczy jest powolny, a finanse publiczne są w ciągłym deficycie. Senatorowie nie apelują jedynie o obniżkę podatków; ale wskazują, że najgorsza jest tu fiskalna „nieprzewidywalność”. Niestabilność i złożoność podatków, ich zdaniem ma gorszy wpływ niż nawet wysokie stawki.
Obniżenie nominalnej stawki podatku dochodowego od osób prawnych, która stopniowo spadła z 33% do 25% w latach 2017–2022, było pozytywnym sygnałem dla przedsiębiorstw. Raport zauważa jednak, że Francja nadal plasuje się powyżej średniej międzynarodowej, która wynosi około 21,4%.
Obciążenie podatkowe dla dużych firm jednak wzrosło jeszcze bardziej wraz z wprowadzeniem podatku dochodowego, mającego na celu równoważenie finansów publicznych. W praktyce stawka podatkowa może zatem osiągnąć 36,1% w 2025 roku.
Emmanuel Capus, senator partii Horizons z Maine-et-Loire i sprawozdawca raportu, podaje, że co roku nowelizuje się 20% Kodeksu Podatkowego. Projekty ustaw finansowych zawierają obecnie ponad sto artykułów podatkowych, w porównaniu z zaledwie 30–40 przed rokiem 2019. „To szaleństwo” – dodaje senator.
Wskazuje się też na mnogość różnych podatków. Instytut Montaigne zidentyfikował prawie 135 „podatków produkcyjnych”. Ich cechą charakterystyczną jest to, że są one nakładane na działalność gospodarczą niezależnie od siebie, w niektórych przypadkach, od poziomu generowanego zysku. Tzw. podatki produkcyjne we Francji sięgają 4,9%, w porównaniu do około 1% np. w Niemczech.
Danina C3S, czyli wkład przedsiębiorstw w solidarność społeczną, jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych przykładów. Dotyczy firm o obrotach przekraczających 19 milionów euro, które w 2024 roku zapłaciły z tego tytułu około 5,3 miliarda euro.
Kolejnym celem jest CVAE, podatek od wartości dodanej dla przedsiębiorstw. Wpływy w 2024 roku z tego tytułu wyniosły około 3 miliardów euro. Według autorów raportu, jest on mniej uciążliwy niż C3S, ale szczególnie obciąża przemysł i niektóre firmy o niskich lub zerowych zyskach. Jest to paradoksalne, biorąc pod uwagę, że rząd mówi o „reindustrializacji kraju”.
Raport Senatu apeluje o likwidację podatku od wartości dodanej (CVAE), tym bardziej, że zniesienie tego podatku było początkowo planowane, a następnie kilkukrotnie przekładane. Pierwotnie zapowiedziano je na 2024 rok, ale przesunięto je na 2027 rok, a teraz rozważane jest kolejne przesunięcie na 2030 rok.
Ta sama logika dotyczy podatku C3S. Jego zniesienie rozważano już w 2017 roku, ale nigdy nie zostało to wdrożone. Raport proponuje obecnie pobieranie tej daniny tylko do 2028 roku. Według szacunków przytoczonych przez Senat, podatek ten znacząco zmniejsza francuski eksport o około 4,2 miliarda euro i zwiększa import o około 500 milionów euro. „Te podatki szkodzą naszym przedsiębiorstwom. Są szkodliwe i muszą zostać zniesione ” – twierdzi Emmanuel Capus.
Raport podkreśla również nadmierne opodatkowanie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Badania ekonomiczne, na które powołują się senatorowie, szacują ukrytą stawkę podatku dochodowego, którą ponoszą MŚP, na 21,4%, w porównaniu z 14,3% w przypadku dużych firm. Aby położyć kres niestabilności, senatorowie proponują, aby wprowadzać pięcioletni program podatkowy, określający planowane zmiany w obowiązkowych opłatach.