Trwa szerzenie paniki wojennej. Premier Donald Tusk ostatnio wielokrotnie publicznie ostrzegał, że najbliższe miesiące mogą „przynieść intensyfikację działań Rosji”. Po rosyjskich uderzeniach blisko polskiej granicy mówił, że „kolejne tygodnie i miesiące będą okresem bardzo intensywnych działań ze strony rosyjskiej” i nie można wykluczyć eskalacji, która dotknie także terytorium Polski.
Czy to rzeczywiste zagrożenie, czy przygotowanie Europejczyków do nowej akcji w stylu fałszywej pandemii kowida, za pomocą której będzie można łatwo ograniczyć ich prawa obywatelskie i ekonomiczne?
W Sejmie 17 września 2026 r. Tusk stwierdził, że według ocen wywiadów najbardziej prawdopodobny scenariusz na najbliższe miesiące to hybrydowe uderzenia dronami lub rakietami w kraje wspierające Ukrainę, w tym w Polskę – przedstawiane jako „wypadki”, aby osłabić gotowość do aktywacji artykułu 5. Późna jesień i zima mają być krytycznym okresem.
Uderzenie przed Wigilią?
Tusk podkreślał też, że najbliższe 7–8 miesięcy będzie szczególnie istotne, a eskalacji (sabotażu, prowokacji na infrastrukturze czy działań hybrydowych) można spodziewać się jeszcze przed Wigilią. Powoływał się przy tym na informacje służb polskich, ukraińskich i sojuszniczych, a nie na własne prognozy. Wcześniej, wiosną, mówił o perspektywie „miesięcy, a nie lat” w kontekście możliwego testowania Sojuszu przez Rosję.
Wiadomo też, że w ostatnich tygodniach polskie władze wręcz maniakalnie wykorzystują system ostrzegania przed zagrożeniami, co doprowadziło nawet do takich błędów, jak wysłanie ostrzeżeń skierowanych do województwa lubelskiego do mieszkańców województwa lubuskiego. Szykowany jest system schronów, a służby są w stałej gotowości do działań na zlecenie rządu.
Unijne podżeganie
Podobne tony, choć nie aż tak alarmistyczne jak w Polsce, pojawiają się w innych krajach. Niemiecki minister obrony Boris Pistorius wskazywał, że do 2029 r. Europa musi być „gotowa do wojny”, a niektóre oceny sugerują możliwość ataku już od 2028 r. lub nawet wcześniej; podkreślał jednocześnie, że NATO jest zdolne do obrony, ale wymaga lepszego wyposażenia.
Generał Carsten Breuer (inspektor generalny Bundeswehry) mówił o gotowości do 2029 r., zaznaczając jednak, że nie ma gwarancji, iż nie nastąpi to wcześniej, i że trzeba być w stanie „walczyć dziś w nocy”.
Były brytyjski premier Keir Starmer, powołując się na oceny wywiadów, stwierdził, że do 2030 r. Rosja może być gotowa do ataku na państwo NATO. Emmanuel Macron uznał ostrzeżenia Tuska za „rzetelne i dobrze udokumentowane”, wskazując na intensyfikację hybrydowego zagrożenia.
Prezydent Finlandii Alexander Stubb wzywał do mentalnego przygotowania na sabotaż i incydenty z dronami. Szefowie służb (m.in. czeskich) mówili o możliwości poważniejszej operacji „w kwestii miesięcy, a nie lat”. Sekretarz generalny NATO Mark Rutte wskazywał na horyzont około pięciu lat na odbudowę rosyjskich zdolności do ataku na terytorium Sojuszu.
Te wypowiedzi – od krótkoterminowych ostrzeżeń o eskalacji hybrydowej w najbliższych tygodniach i miesiącach po oceny gotowości konwencjonalnej na lata 2028–2030 – kształtują stan zagrożenia w Europie, który ma usprawiedliwić wydatki na zbrojenia, ale przede wszystkim utrwalić spójność rządów, które w wyniku prowadzenia polityki populistycznej – takiej jak zielone łady, wojna z dwutlenkiem węgla czy sprowadzanie imigrantów i obdarowywanie ich socjalem – doprowadziły gospodarki swoich krajów na skraj przepaści.
To głównie dlatego oficjalne media i instytucje podkreślają, że to Rosja jest uznawana za najbardziej aktualne i długoterminowe zagrożenie bezpieczeństwa UE, a nie panująca w niej idiokracja.
Wojenna paranoja
Zagrożenie ze strony Rosji jest propagowane jako najbardziej aktualne i długoterminowe dla bezpieczeństwa mieszkańców UE, mimo że nie ma żadnych racjonalnych podstaw, by sądzić, iż Rosja, której armia utknęła na wschodzie Ukrainy, ma realne plany i możliwości eskalacji konfliktu na kraje UE. Mimo to dowódcy NATO, wywiady krajów wschodniej flanki oraz Komisja Europejska wskazują, że Moskwa może być gotowa do ograniczonych działań konwencjonalnych przeciwko państwu sojuszniczemu już w latach 2028–2030, a niektóre oceny sugerują krótszy horyzont.
W październiku 2026 r. najwyższy dowódca NATO na wypadek ataku Rosji przedstawił strategię block, blunt and break – natychmiastowe zablokowanie ataku na granicy, stępienie impetu i złamanie zdolności ofensywnych przeciwnika, czerpiąc z doświadczeń wojny na Ukrainie (z użyciem precyzyjnych systemów odpowiedzi rakietowej, masowych ataków bezzałogowców oraz walki elektronicznej).
UE już teraz realizuje plan „Readiness 2030” (wcześniej ReArm Europe), mający zmobilizować nawet do ok. 800 mld euro na obronność poprzez luzowanie reguł fiskalnych i instrument SAFE (150 mld euro pożyczek). Wydatki obronne państw UE wzrosły do ok. 418 mld euro w 2025 r. (ok. 2,2 proc. PKB) i osiągnęły ok. 454 mld euro w 2026 r.
NATO podniosło też cele wydatkowe do 3,5 procent PKB na podstawową obronę do 2035 r. Priorytety obejmują tarczę powietrzną, obronę przed dronami (European Drone Defence Initiative / Eastern Flank Watch), mobilność wojskową („wojskowy Schengen” – priorytet dla konwojów, wzmocnienie ok. 500 mostów, tuneli i dróg) oraz gromadzenie zapasów.
Polska – lider fortyfikacji i wysokich wydatków
Polska przeznacza jedne z najwyższych środków w relacji do PKB (ok. 4,5 proc. i więcej) i realizuje program Tarcza Wschód (East Shield). Obejmuje on ok. 700 km granicy z Białorusią i obwodem kaliningradzkim: rowy przeciwpancerne, betonowe jeże (gwiazdobloki – setki tysięcy sztuk), magazyny materiałów inżynieryjnych (niektóre o powierzchni kilkunastu hektarów), systemy obserwacji i infrastrukturę.
Do końca 2026 r. zaplanowano inżynieryjne zabezpieczenie blisko 260 km (w tym kilkudziesięciu kilometrów linearnej rozbudowy), z dalszą intensyfikacją do 2028 r. Niemcy wspierają prace jednostkami inżynieryjnymi.
Polska rozwija też systemy antydronowe (SAD), szkoli rezerwistów (zakładając przeszkolenie setek tysięcy osób w ramach dobrowolnych szkoleń), chroni infrastrukturę krytyczną przed potencjalnymi prowokacjami pod obcą banderą i przygotowuje plany ewakuacyjne, zwłaszcza w rejonie przesmyku suwalskiego. Regularne ćwiczenia testują cały system obrony państwa.
Kraje bałtyckie – najszybsza reakcja i sojusznicze brygady
Litwa, Łotwa i Estonia wydają na zbrojenia już blisko lub powyżej 5 proc. PKB (Litwa ok. 5,3 proc., Estonia ok. 5,1 proc., Łotwa ok. 4,9 proc.), znacznie wyprzedzając cele NATO. Za te pieniądze realizują bałtycką linię obrony (Baltic Defence Line): bunkry, rowy przeciwpancerne, przeszkody i magazyny. Estonia zainstalowała dziesiątki bunkrów i kilometry rowów; prace trwają w pozostałych krajach.
W krajach bałtyckich pojawiły się też stałe siły sojusznicze: niemiecka 45. Brygada Pancerna na Litwie (docelowo ok. 5000 żołnierzy do końca 2027 r. – pierwsza stała niemiecka brygada za granicą od II wojny światowej; pomimo braków niemieckich ochotników stosuje się także przydziały obowiązkowe); kanadyjska wielonarodowa brygada na Łotwie oraz brytyjska grupa bojowa w Estonii.
Korpus niemiecko-holenderski wzmacnia dowodzenie w regionie. Pobór w tych krajach jest przywrócony lub utrzymywany, a państwa te przygotowują plany ewakuacji przez przesmyk suwalski i chronią elektrownie, terminale LNG oraz infrastrukturę energetyczną przed atakami hybrydowymi.
Kraje skandynawskie też w panice
Finlandia, która ma ok. 1340 km granicy z Rosją, buduje ogrodzenie graniczne – już zrealizowano setki kilometrów z czujnikami. Zwiększa też rezerwy strategiczne, w tym zapasy zboża na 9 miesięcy, testuje schrony i rozwija zdolności wywiadowcze, w tym ofensywne w cyberprzestrzeni.
NATO utworzyło specjalne wojskowe zgrupowanie – Północną Grupę Wysuniętą – pod przewodnictwem Szwecji, która też znacząco podnosi wojskowe wydatki, planuje wysłanie oddziałów do Finlandii i na Łotwę, wzmocnienie systemów Patriot w Polsce oraz wzmacnia obronę bałtyckich wysp ze szczególnym uwzględnieniem Gotlandii i ogólnie współpracę morską na Bałtyku. Wspólne fińsko-szwedzkie patrolowanie powietrza stało się rzeczywistością.
Niemcy – Zeitenwende w praktyce
Niemcy z kolei planują podwojenie budżetu obronnego (do ok. 162 mld euro do 2029 r., osiągając cel 3,5 proc. PKB). Kluczowy element ich działań na wschodniej flance to stała brygada na Litwie oraz wsparcie inżynieryjne dla polskiej Tarczy Wschód. Berlin wzmacnia też obronę powietrzną za pomocą nowych baterii Patriot, rozwija jednostki dronowe i współpracuje w ramach G5 z Francją, Wielką Brytanią, Włochami i Polską.
Francja i Wielka Brytania modernizują siły dronowe, bezzałogowe systemy morskie oraz rakiety dalekiego zasięgu, a Rumunia i kraje południowej flanki wzmacniają obecność na Morzu Czarnym. Cały Sojusz prowadzi ćwiczenia takie jak Resolute Reforger czy Avenger Triad, testując mobilność i dowodzenie na wschodniej flance.
Zapobiegliwość czy szerzenie paniki?
Wschodnia flanka NATO jest więc rzeczywiście systematycznie wzmacniana, a zachodni sojusznicy zwiększają wkład, by odstraszyć Rosję i być gotowymi na ewentualną eskalację.
Powstaje jednak zasadnicze pytanie, czy te wszystkie przygotowania odpowiadają skalą rzeczywistemu zagrożeniu. Czy rzeczywiście Rosja kiedykolwiek ośmieliłaby się zaatakować Europę, która pod każdym względem ją przewyższa, w dodatku w sytuacji, gdy Europa jest w sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi?
Czy może przyczyny szerzenia propagandy wojennej są wewnętrzne i mają służyć utrzymaniu integralności Unii Europejskiej w sytuacji, gdy prowadzona przez nią polityka ekonomiczna, energetyczna i imigracyjna doprowadziła ją na skraj rozpadu? Czy to przypadkiem nie jest powtórzenie terroru za pomocą pandemii?
Za tą interpretacją obecnych działań europejskich rządów przemawia kontekst sytuacyjny. Po pierwsze trudno sobie wyobrazić, by licząca ok. 144 miliony ludności Rosja na poważnie myślała o ataku na liczącą ponad pół miliarda obywateli Europę.
Po drugie Unia musi jakoś uzasadnić zaostrzenie polityki względem własnych obywateli, które potrzebne jest jej elitom w sytuacji narastającej degrengolady ośrodków władzy i perspektywy jej utraty. Przecież za pomocą zagrożenia wojennego można będzie zastosować reguły polityczne i ekonomiczne, które wobec jego braku byłyby nie do zastosowania.
Po trzecie wreszcie wielu unijnych polityków obawia się efektów trwającej właśnie rewolucji AI, i zamrożenie obecnych stosunków gospodarczych i społecznych za pomocą zagrożenia wojennego może być postrzegane jako jedyny środek na spowolnienie tego kroku w nieznane.
Oczywiście wojna w Ukrainie trwa i na zimne trzeba dmuchać. Trzeba jednak w tym przypadku pamiętać, że w obecnej sytuacji Rosja jest takim samym zagrożeniem jak socjalistyczna władza w UE, i wcale nie wiadomo, który z tych ośrodków władzy okaże się ostatecznie bardziej szkodliwy.
Tomasz Sommer
Tekst ukazał się w tygodniku „Najwyższy CZAS!” nr 45-46, 2 – 15 listopada 2026 r. Do nabycia w najlepszych salonach prasowych lub w e-wydaniu na stronie Biblioteki Wolności.