Bośnia i Hercegowina po raz pierwszy przeprowadza wybory powszechne z wykorzystaniem biometrycznej identyfikacji wyborców i skanerów kart do głosowania. Reforma ma ograniczyć ryzyko nadużyć.
W niedzielę, 4 października, Bośniacy wybierają członków trzyosobowego Prezydium BiH, deputowanych do parlamentu państwowego, a także przedstawicieli władz obu części składowych kraju i kantonów. Do głosowania uprawnionych jest 3 408 517 osób.
Po raz pierwszy w całym kraju używane są urządzenia do biometrycznego potwierdzania tożsamości, skanery kart wyborczych oraz system szybkiego przekazywania wyników do Centralnej Komisji Wyborczej.
Jak wygląda procedura głosowania?
Wyborca najpierw okazuje dowód tożsamości, paszport albo prawo jazdy. Następnie potwierdza swoją tożsamość odciskiem palca, otrzymuje kartę i oddaje głos na papierowym formularzu. Wypełniona karta trafia do skanera optycznego, który odczytuje oznaczenia i rejestruje wynik elektronicznie. Papierowy dokument pozostaje fizycznym dowodem oddanego głosu, umożliwiającym kontrolę, audyt lub ponowne przeliczenie.
Technologia ma zmienić dwa „newralgiczne” momenty głosowania. Zweryfikować osobą dopuszczoną do odebrania karty oraz wstępnie zliczyć głosy. Urządzenia biometryczne mają utrudniać głosowanie w cudzym imieniu i wielokrotne oddawanie głosu, zaś skanery – ograniczać pole do manipulacji przy liczeniu oraz pozwolić szybciej przesłać dane do komisji centralnej.
Tegoroczne wybory są pierwszym sprawdzianem rozwiązania w skali całego państwa. Wcześniej, podczas wyborów lokalnych w 2024 roku, przetestowano tę formę w jednym z dystryktów.
Wynik wygenerowany przez skaner będzie traktowany jako wstępny, natomiast do oficjalnych protokołów mają trafić rezultaty ręcznego liczenia głosów. Jeśli pojawią się istotne rozbieżności między odczytem elektronicznym a liczeniem manualnym, komisja ma przeprowadzić dodatkową weryfikację.
Pierwsze godziny głosowania pokazały, że technologia może płatać figle. Z lokalnych doniesień wynikało, że w części miejsc wystąpiły „opóźnienia związane z nowymi urządzeniami”. Jeśli awarii nie uda się szybko usunąć, głosowanie może być kontynuowane z użyciem papierowych kart i tradycyjnej procedury.