„Od 8 lipca inspektorzy przeprowadzili ponad 100 kontroli w zakresie przestrzegania zakazu zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi” – poinformowała PAP Państwowa Inspekcja Pracy. Od tego czasu inspektorzy wydali 121 poleceń potwierdzających zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.
8 lipca 2026 r. weszła w życie reforma Państwowej Inspekcji Pracy, a wraz z nią przepisy nadające inspekcji absurdalnie wielkie uprawnienia do zamiany tzw. pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę.
Z komunikacie przesłanym PAP przez PIP wynika, że od 8 lipca do 13 sierpnia wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia. Od 1 stycznia bieżącego roku tych skarg jest 1794 (w analogicznym okresie ubiegłego roku było ich 619).
Zdecydowana większość skarg dotyczy nieprawidłowego zawarcia umowy zlecenia.
Jak poinformowała inspekcja, skarżący pracują zarówno w usługach, handlu, jak i na produkcji. Ponadto pojawiają się skargi dotyczące podmiotów leczniczych czy ogólnopolskich sieci gastronomicznych. Autorami skarg są również osoby wykonujące pracę platformową oraz zatrudnione w branży ochroniarskiej.
– Znaczna część wpływających skarg dotyczy zakończonych jeszcze przed 8 lipca okresów pracy, a to uniemożliwia zastosowanie nowych narzędzi przekwalifikowania umów cywilnoprawnych. Wiele z nich zawiera również istotne braki formalne. Możliwość ich dalszego procedowania będzie warunkowało usunięcie tych braków – zauważył główny inspektor pracy Janusz Krasoń.
Według danych PIP od 8 lipca inspektorzy pracy podjęli ponad 100 kontroli w zakresie przestrzegania zakazu zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, z których 35 zostało już zakończonych. Inspektorzy wydali 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w przypadkach, gdy zakwestionowali wybór cywilnoprawnej formy zatrudnienia.
Jak przekazała inspekcja, na dzień przekazania informacji nie zaszły w tych sprawach okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji przez Okręgowego Inspektora Pracy.
– Warto wskazać, że notujemy także pozytywne efekty reformy, polegające na dobrowolnym dokonywaniu przez pracodawców zmian nieprawidłowo wybranych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, bez stosowania środków prawnych przez inspektorów pracy – zaznaczył szef PIP.
Od 8 lipca do 6 sierpnia w trakcie kontroli inspektorzy pracy uzyskali informacje o 201 przypadkach zmiany funkcjonującej umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę jeszcze przed dokonaniem w tym zakresie szczegółowych ustaleń przez inspektora pracy i skierowaniem środków prawnych.
Do PIP napływają także wnioski o wydanie interpretacji indywidualnych dotyczących wyboru podstawy zatrudnienia.
Od 8 lipca Główny Inspektor Pracy wydał siedem decyzji w sprawie interpretacji indywidualnej. W dwóch przypadkach uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawców, którzy opisane przez siebie stany faktyczne kwalifikowali jako stosunki cywilnoprawne. W pięciu przypadkach Główny Inspektor Pracy zakwestionował stanowisko wnioskodawców, uznając – wbrew twierdzeniom stron – iż z opisanego stanu faktycznego wynika, że właściwym wyborem jest stosunek pracy.
Według nowych przepisów w przypadku wykrycia nieprawidłowości, w pierwszej kolejności PIP wydaje polecenia usunięcia naruszeń. Dopiero w przypadku, kiedy nie zostanie ono wykonane, inspektor PIP może złożyć wniosek do Okręgowego Inspektora Pracy o wydanie decyzji przekształcającej nieprawidłowo zawartą umowę w umowę o pracę.
Zarówno pracodawca, jak i pracownik będą mogli odwołać się od tej decyzji do sądu pracy, co wstrzyma jej wykonanie do momentu wydania orzeczenia. Odwołanie można wnieść w terminie 30 dni. Ustawa przewiduje, że rozpatrzenie odwołania przez sąd ma nastąpić w ciągu miesiąca.
W postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji, od której służy odwołanie, będzie można nadać rygor natychmiastowej wykonalności jedynie wobec osób objętych szczególną ochroną pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Dotyczy to np. kobiety w ciąży.
Ponadto pracodawca może skorzystać z interpretacji indywidualnej i wystąpić do PIP z wnioskiem o sprawdzenie czy sposób, w jaki zatrudnia swoich pracowników jest zgodny z prawem, a jeżeli nie – jak doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem.