Metropolita krakowski kard. Grzegorz Ryś oraz kardynał senior Stanisław Dziwisz odwiedzili w poniedziałek 13 kwietnia Synagogę Kupa na krakowskim Kazimierzu, aby przypomnieć 40. rocznicę wizyty św. Jana Pawła II w Wielkiej Synagodze w Rzymie.
W poniedziałek mięło 40 lat od wizyty papieża Jana Pawła II w Wielkiej Synagodze w Rzymie (13 kwietnia 1986 r.). „Specjaliści”, komentujący historyczną wizytę złożoną przez papieża Polaka w rzymskiej synagodze 13 kwietnia 1986 r., twierdzą, że zasiał on ziarno braterstwa z Żydami. Co więcej, ich zdaniem ta data jest jedną z najważniejszych w pontyfikacie polskiego papieża, albo nawet w dziejach Kościoła. Po raz pierwszy od czasów apostolskich zwierzchnik Kościoła katolickiego wszedł bowiem do żydowskiego domu modlitwy, modlił się i przemawiał do Żydów.
Metropolita krakowski kard. Ryś podczas swojego poniedziałkowego wystąpienia w synagodze przypomniał słowa, jakimi Jan Paweł II zwrócił się do obecnych w rzymskiej synagodze 40 lat temu: „Drodzy przyjaciele i bracia Żydzi i chrześcijanie”.
– Zdajemy sobie sprawę z tego jak to jest droga długa i trudna, i może rozumiemy, że nie wszyscy chcą się w nią wybrać, ale Jan Paweł II chodził tą drogą już jako krakowski biskup – mówił kard. Ryś przypominając wizytę Karola Wojtyły w synagodze na Kazimierzu w roku 1969.
Według niego w poniedziałek przypadała 40. rocznica wydarzenia historycznego o ogromnym znaczeniu, które zmieniło rzeczywistość relacji między chrześcijanami i Żydami. Nastąpiło ono – wskazał metropolita krakowski – w ślad za Soborem Watykańskim II i deklaracją Nostra aetate.
– Ale czym innym jest zapisanie ważnego teologicznego tekstu, a czym innym przetłumaczenie go na język znaków, które są zrozumiałe dla każdego człowieka. To, co papież zrobił, to stworzył pewien paradygmat spotkania judaizmu i chrześcijaństwa i to co było najważniejsze, że ten paradygmat był zrozumiały dla każdego przeciętnego człowieka. Nie trzeba wielkiego wykształcenia teologicznego, filozoficznego, żeby zrozumieć taki gest, kiedy papież i rabin Rzymu obejmują się z przyjaźnią, deklarując wzajemne braterstwo wobec siebie – podkreślił kard. Ryś.
Kardynał senior Stanisław Dziwisz zwrócił uwagę, że spotkanie w synagodze jest ważne dla duchowieństwa krakowskiego, bo tego uczył Jan Paweł II.
– Dobrze, że ten wyjątkowy dzień przypominamy w Krakowie, bo był przełomowy i nas bardzo połączył, staliśmy się braćmi. Wszyscy pochodzimy od Abrahama i to bardzo czuł Jan Paweł II – powiedział Dziwisz.
Jak podkreślił, pojednanie międzyreligijne zapoczątkowane 40 lat temu w Rzymie „trwa i chcemy je podtrzymać”. – Solidarność międzyludzka, a nie zwalczanie się wzajemne, to jest duch Jana Pawła II i Soboru Watykańskiego II – stwierdził hierarcha.
Przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie Helena Jakubowicz podkreśliła radość i zaszczyt lokalnej społeczności żydowskiej z goszczenia w synagodze przedstawicieli Kościoła katolickiego.
Według niej wydarzenie sprzed 40 lat miało nie tylko znaczenie historyczne, ale także duchowe i symboliczne, które przetrwało próbę czasu, kształtując relacje między społecznościami chrześcijańską i żydowską. – Był to przełomowy moment, który otworzył nowy rozdział we dialogu chrześcijańsko-żydowskim – wskazała.
– Jan Paweł II po raz pierwszy nie tylko przekroczył próg synagogi, ale również przekroczył granice, które dzieliły nasze wyznania. Było to przekroczenie progu nie tylko budynku, lecz także uprzedzeń, lęków i bolesnej historii. Dziś musimy kontynuować dialog i zrozumienie, aby spełnić marzenie papieża o świecie, w którym różnorodność jest źródłem siły, a nie podziałów – podkreśliła Jakubowicz.
W krakowskiej w synagodze wspominaliśmy po 40 latach przełomową dla wspólnych relacji wizytę Jana Pawła II w rzymskiej synagodze. Był z nami świadek tamtego wydarzenia, kard. Stanisław Dziwisz. @ArchKrakowska @UPJP2 pic.twitter.com/U5lwC6cilY
— Dawid Gospodarek (@DawidGospodarek) April 13, 2026
Wizyta papieża Jana Pawła II w Wielkiej Synagodze w Rzymie 13 kwietnia 1986 roku była wydarzeniem o charakterze historycznym i symbolicznym, stanowiącym ważny krok w rozwoju dialogu katolicko-żydowskiego. Papież jako pierwszy od czasów apostolskich oficjalnie odwiedził synagogę, spotykając się z Naczelnym Rabinem Rzymu, Elio Toaffem oraz wspólnotą żydowską.
Wydarzenie to potwierdziło kierunek wyznaczony przez Sobór Watykański II oraz zapoczątkowało nowy etap relacji między Kościołem katolickim a judaizmem, stając się także wzorem dla kolejnych wizyt papieży w synagogach.
W swoim wystąpieniu Jan Paweł II nawiązał do nauczania zawartego w deklaracji Nostra aetate, wskazując m.in. na szczególny charakter relacji Kościoła z judaizmem, trwałość więzi religijnej oraz brak podstaw do jakiejkolwiek dyskryminacji czy prześladowań.