Rząd Tuska przyjął kolejny projekt, który wyszedł z resortu edukacji zarządzanego przez Barbarę Nowacką. Chodzi m.in. o karanie uczniów – ma ono wyglądać tak, jak chce państwo, placówki oświatowe nie będą mieć w tej kwestii nic do gadania.
Resort Nowackiej nie chce, by każda ze szkół ustalała wewnętrzy system kar. Ma on być odgórnie narzucony. Ministerstwo wprowadzi ustawowe określenie kolejności działań podejmowanych wobec ucznia w sytuacjach konfliktowych lub dyscyplinarnych.
Najpierw ma być rozmowa, mediacja, pisemne porozumienie z uczniem czy zobowiązanie do naprawienia wyrządzonej szkody. Gdy te środki okażą się niewystarczające, dyrektor będzie mógł wszcząć formalne postępowanie dyscyplinarne.
Projekt wprowadza zamknięty, ogólnopolski katalog kar formalnych, które będą mogły być stosowane wobec uczniów przez dyrektora szkoły. Obejmuje on: upomnienie pisemne, naganę, naganę z ostrzeżeniem, przeniesienie do innej szkoły oraz – w określonych przypadkach – skreślenie z listy uczniów. Dotychczas rodzaje i zasady nakładania kar były regulowane przez wewnętrzne statuty poszczególnych placówek.
Równolegle projekt uregulował prawa i obowiązki ucznia na poziomie ustawowym. Do tej pory katalogi te znajdowały się wyłącznie w statutach szkolnych lub aktach wewnętrznych i nie miały jednolitego standardu obowiązującego w skali kraju. Nowelizacja przenosi je bezpośrednio do ustawy, tworząc nowy rozdział w Prawie oświatowym zatytułowany „Prawa, wolności i obowiązki uczniowskie oraz organy ochrony praw i wolności uczniowskich”.
Projekt przewiduje również powołanie systemu organów ochrony praw uczniowskich na czele z Krajowym Rzecznikiem Praw Uczniowskich. Każdy uczeń lub jego rodzic uzyska prawo do odwołania się od nałożonej kary w trybie ustawowo określonym.
Nowe przepisy mają wejść w życie od roku szkolnego 2026/2027.