Nie miało miejsca jakiekolwiek naruszenie prawa przez dyrektora muzeum – poinformowało PAP Muzeum Auschwitz, odnosząc się do publikacji portalu Zero, z której wynika, że dyrektor placówki Piotr Cywiński wynajmował od muzeum mieszkanie za 200 zł miesięcznie. Muzeum czeka na wyniki kontroli MKiDN.
Jak podał w czwartek Zero.pl, dyrektor przez niemal 20 lat płacił za wynajem lokalu 200 zł miesięcznie. Według portalu muzeum oszacowało, że miesięczny koszt najmu i mediów dla porównywalnego mieszkania wynosi od 320 do 350 zł. Dla dyrektora ustaliło kwotę 200 zł, ponieważ miał on korzystać z lokalu średnio 12 dni w miesiącu.
Po zwróceniu placówce uwagi przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2025 r. opłata wzrosła do 512,12 zł, z czego czynsz to 134,01 zł.
O problemie MDKiN dowiedziało się od sygnalisty. Ministerstwo wszczęło postępowanie wyjaśniające i potwierdziło zasadność zgłoszenia, a następnie nakazało wprowadzenie zmian i zapowiedziało kontrolę.
Resort odmówił udzielenia informacji, o jakich nieprawidłowościach poinformował sygnalista. Nie udziela też informacji na temat szczegółów nakazanych zmian oraz tego, co wykryto podczas kontroli.
Muzeum Auschwitz zabrało głos
Muzeum Auschwitz w oświadczeniu przesłanym w czwartek PAP poinformowało, że w publikacji portalu są nieprawdziwe informacje, a źródłem tych informacji „może być osoba, z którą Muzeum od trzech lat jest w sporze prawnym na różnych płaszczyznach”.
Osoba ta – jak wynika z oświadczenia muzeum – przez wiele lat miała działać na szkodę placówki i naruszać procedury przeciwdziałania nadużyciom. Miało to być powodem zerwania współpracy z nią w trybie dyscyplinarnym, zawiadomienia organów ścigania oraz pozwania jej o naruszenie dóbr osobistych i prywatnego aktu oskarżenia.
„Rzekome nieprawidłowości przywoływane w artykule nigdy nie miały miejsca. W szczególności nie miało miejsca jakiekolwiek naruszenie prawa przez dyrektora Muzeum, co jesteśmy gotowi potwierdzić w każdym postępowaniu wyjaśniającym względem organizatora Muzeum” – czytamy w oświadczeniu placówki.
Muzeum zwróciło także uwagę, że „bezpodstawne oskarżenia rzucane przez byłego pracownika” trafiły do MKiDN. Resort rozpoczął kontrolę.
„Działamy w tej sprawie w porozumieniu z MKiDN i oczekujemy na ustalenia” – podkreślili przedstawiciele Muzeum Auschwitz.
Jak dodali, MKiDN, zanim wszczęło kontrolę, przeprowadziło postępowanie wyjaśniające w związku ze zgłoszeniem sygnalisty. Postępowanie to zakończyło się „przekazaniem rekomendacji, a nie, jak twierdzi Kanał Zero, stwierdzeniem nieprawidłowości”. Muzeum poinformowało też, że „wdrożyło rekomendowane usprawnienia regulacji oraz szczegółowo wyjaśniło proces planowania, realizacji, dokumentowania i kontroli wewnętrznej wydatków związanych z zamówieniami publicznymi, do czego MKiDN nie zgłosiło zastrzeżeń”.
„Należy podkreślić, że nie miało miejsca naruszenie prawa w związku z zaangażowaniem w działalność Fundacji Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau pracowników, którzy pełnili w niej funkcje społecznie. Celem działalności Fundacji, organizacji non-profit, było i jest – zgodnie z jej statutem – kultywowanie i upowszechnianie pamięci o ofiarach zbrodni niemieckiego ludobójstwa, dokonanych w trakcie II wojny światowej na terenach obozów koncentracyjnych, a w szczególności w KL Auschwitz, poprzez wspieranie misji Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau” – podsumowało w oświadczeniu muzeum.
Resort kultury komentuje
Rzecznik MKiDN Piotr Jędrzejowski w rozmowie z PAP potwierdził, że do ministerstwa „wpłynęło zgłoszenie zewnętrzne dotyczące Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Zostało ono rozpatrzone zgodnie z ustawą z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów oraz procedurą wewnętrzną obowiązującą w resorcie”.
„W wyniku postępowania przeprowadzonego w resorcie zespół wyjaśniający przygotował rekomendacje działań następczych, które zostały zaakceptowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Na ich podstawie Minister zadecydował o uwzględnieniu Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu w planie kontroli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na II półrocze 2026 r. Postępowanie prowadzone było w związku ze zgłoszeniem sygnalisty i jego wyniki, w tym rekomendacje resortu dotyczące zmian w procedurach instytucji, nie mogą być udostępnione (ustawa o ochronie sygnalistów z 14 czerwca 2024 roku, art. 43 i art. 8 ust. 1 i 2). Ujawnienie szerszych danych mogłoby prowadzić do identyfikacji sygnalisty, co naruszałoby ustawowe gwarancje ochrony poufności, a w związku z tym także wiązało z ryzykiem narażenia się na odpowiedzialność karną” – informuje ministerstwo w komunikacie.
– Wobec Muzeum Auschwitz nie sformułowano jednak dotąd żadnych zarzutów – dodał PAP Jędrzejowski.
9 czerwca 2026 r. instytucja przekazała MKiDN informację o wdrożeniu wymaganych zmian. – Dalsze działania ministerstwa w tej sprawie będą zależały od wyników kontroli przeprowadzonej w Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu – powiedział Jędrzejowski.