Nie żałuję – tak były prezydent Andrzej Duda mówił na temat swojej decyzji o przyznaniu prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełeńskiemu Orderu Orła Białego. Ubolewał jednak nad „zmianą” postawy ukraińskiego przywódcy wobec Polski.
Były prezydent Andrzej Duda w programie „Synteza” na antenie Newsmax Polska odniósł się m.in. do uhonorowania w 2023 r. Wołodymyra Zełeńskiego najwyższym państwowym odznaczeniem – Orderem Orła Białego. To pierwszy tak szeroki komentarz na ten temat z jego ust.
Zdaniem Dudy, decyzję o uhonorowaniu Zełeńskiego Orderem Orła Białego należy oceniać przez pryzmat sytuacji z pierwszego roku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę.
– Nadałem ten order prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu po rosyjskiej agresji na Ukrainę za jego postawę jako polityka, jako sąsiada Polski, jako patrioty swojego kraju – oświadczył Duda.
Wyjaśnił, że jednym z powodów tej decyzji był fakt, że Zełeński pozostał w Kijowie mimo wybuchu pełnoskalowej wojny. Twierdził, że miało to znaczenie nie tylko dla Ukrainy, ale i dla bezpieczeństwa Polski. Przy tej okazji Duda nie omieszkał też przypomnieć o ogromnej skali polskiej pomocy militarnej dla Ukrainy – na wschód rządzący wysłali wówczas m.in. ponad 360 czołgów, podczas gdy państwa zachodu nie dostarczały jeszcze Ukrainie ciężkiego uzbrojenia.
W rozmowie padło także pytanie o ocenę działań obecnego prezydenta Karola Nawrockiego, który – po nadaniu jednej z jednostek wojskowych Ukrainy im. „Bohaterów UPA” – zdecydował o odebraniu Zełeńskiemu najwyższego polskiego odznaczenia państwowego. W rezultacie, prezydent Ukrainy odesłał order kurierem do Polski.
Duda stwierdził, że obecnie urzędujący prezydent dysponuje informacjami ws. relacji z Ukrainą, których on już nie posiada. Jednocześnie ocenił, że postawa Zełeńskiego wobec Polski uległa zmianie – w stosunku do tego, co działo się kilka lat temu.
– To, że się postawa prezydenta Wołodymyra Zełenskiego zmieniła? Tak, no oczywiście, że się zmieniła – stwierdził Duda.
Pytany wprost, czy żałuje – z perspektywy czasu – uhonorowania Zełenskiego Orderem Orła Białego, powiedział, że nie. – Ja wiem, że to jest polityka. Mogę powiedzieć tak: szkoda, że tak się stało – dodał.
W tym samym miejscu podkreślił, że w interesie Polski leży utrzymywanie dobrych relacji z Ukrainą, a współpraca powinna opierać się na zasadach wzajemności i partnerstwa.
– Są granice, których także naszym nawet najlepszym partnerom nie wolno przekroczyć i w związku z powyższym do takich sytuacji trzeba też dostosować polską politykę – stwierdził Duda.
Wcześniej, na początku czerwca, Duda tak komentował nadanie odznaczenia Zełeńskiemu dla Onetu:
„Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego w innym czasie i gdy warunki były inne. Teraz one się zmieniły i zachowanie Wołodymyra Zełenskiego także. I to wyraźnie”.
„Dziś wobec zaistniałych ostatnio faktów decyzja należy do pana prezydenta Nawrockiego. Oczywiście prezydent wysłucha opinii kapituły i z pewnością podejmując decyzję, weźmie pod uwagę wszelkie okoliczności i fakty. A te są różne – nie wszystkie pamiętane, nie wszystkie szerzej znane i nie wszystkie dostrzegane w obecnej atmosferze” – utrzymywał były prezydent.
Duda odniósł się do sprawy Orderu Zełenskiego. „W innym czasie i gdy warunki były inne”