W poniedziałek Kapituła Orderu Orła Białego przedstawiła prezydentowi Karolowi Nawrockiemu opinię w sprawie odebrania Orderu Orła Białego prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu. Mimo upływu kolejnych godzin, a właściwie już dni, Nawrocki dalej milczy. Dlaczego?
Po tym, jak pod koniec maja prezydent Ukrainy ogłosił, że nadał imię „Bohaterów UPA” Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy, prezydent Nawrocki zaproponował, by jednym z punktów zwołanego na 8 czerwca posiedzenia Kapituły było odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Nawrocki stwierdził wtedy m.in., że „gloryfikowanie UPA jest rzeczą, która dostarczyła rosyjskiej propagandzie wiele tlenu do dezinformacji”.
W związku z napiętą sytuacją w piątek i sobotę był w Warszawie szef kancelarii prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, który rozmawiał z m.in. z wicepremierem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, prezydenckim ministrem Marcinem Przydaczem, szefem BBN Bartoszem Grodeckim oraz wiceszefem MSZ Marcinem Bosackim.
Szef prezydenckiego BPM powiedział po rozmowie z Budanowem, że strona ukraińska wskazała, że ma świadomość reakcji, jakie tematyka UPA wywołuje w Polsce i jest zainteresowana dialogiem w tej sprawie. Przydacz zadeklarował gotowość do dalszych rozmów i wskazał na oczekiwania po stronie polskiej. Z kolei rzecznik MSZ Maciej Wewiór przekazał, że jednym z tematów rozmowy Budanowa z wiceministrem Bosackim były ukraińskie propozycje rozwiązania sytuacji.
W poniedziałek, po posiedzeniu Kapituły, głos w mediach społecznościowych zabrał rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz. „Dziś zebrała się Kapituła Orderu Orła Białego w sprawie Orderu nadanego Prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Kapituła przestawiła swoją opinię uczestniczącemu w obradach Prezydentowi RP Karolowi Nawrockiemu. Prezydent podejmie decyzję w odpowiednim czasie” – napisał.
Lakoniczny komunikat sprawił, że pojawiły się pytania o to, kiedy prezydent Nawrocki ogłosi swoją decyzję oraz jaka była opinia Kapituły.
„Przestrzeń czasowa na refleksje”
W środę „Wirtualna Polska” podała, że Nawrocki nie ogłosił jeszcze decyzji, ponieważ daje Zełenskiemu czas na „refleksje”.
– Prezydent nie jest ograniczony czasem w podejmowaniu tej decyzji. Przy wszystkich orderach Kapituła się zbiera, wydaje opinie, a prezydent decyduje czasami po długim czasie. Tu długiego czasu pewnie nie będzie, ale tak, jest pewna przestrzeń czasowa na refleksje po tamtej stronie – powiedział portalowi anonimowy „rozmówca z Pałacu”.
Nawet jednak, jeżeli Zełenski zrobiłby krok w tył w tej sprawie, to nie będzie oznaczało to zmiany polityki historycznej Ukrainy. Decyzja prezydenta Ukrainy nie stanowiła bowiem odosobnionego przypadku, ale wpisywała się w szerszy trend.
Rozmówca „WP” podkreślił, że po polskiej stronie nie pojawiły się żadne kontrowersje w sprawie odebrania Orderu Zełenskiemu. – Jest wszystko zgodnie z planem. Ukraińcy z reguły chcieliby mieć dużo przy minimalnych kosztach – powiedział.
Przypomnijmy, że Zełenski został odznaczony Orderem Orła Białego w kwietniu 2023 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę „w uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka”.