Watykan zaapelował w środę do lefebrystów, aby odstąpili od planów święceń kapłańskich, bo nie mają one zgody papieża i zagroził nałożeniem ekskomuniki. Bractwo św. Piusa X zapowiedziało udzielenie sakramentów na lipiec.
Prefekt Dykasterii Nauki Wiary kardynał Victor Manuel Fernandez powtórzył w ogłoszonym w środę 13 maja 2026 r. komunikacie wcześniejsze stanowisko Watykanu.
„Odnośnie Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X przypomina się to, co zostało już zakomunikowane. Święcenia biskupie ogłoszone przez Bractwo Kapłańskie św. Piusa X nie mają odpowiedniego mandatu papieskiego. Taki gest będzie konstytuować «akt schizmatycki» (Jan Paweł II, Ecclesia Dei, nr 3) a «formalna przynależność do schizmy konstytuuje poważną obrazę Boga i zaciąga ekskomunikę ustanowioną przez prawo Kościoła» (ibidem, 5c; zob. Papieska Rada Tekstów Prawnych, Nota wyjaśniająca, 24 sierpnia 1996)” – czytamy.
Dokument Jana Pawła II, „Ecclesia Dei” z 1988 roku, został wydany w odpowiedzi na wyświęcenie biskupów bez zgody Stolicy Apostolskiej przez abp. Marcela Lefebvre’a, założyciela Bractwa. Kultywuje ono tradycję dawnego obrządku mszy łacińskiej i odrzuca kluczowe postanowienia Soboru Watykańskiego II. Wówczas papież ogłosił, że postępowanie arcybiskupa stanowiło „akt schizmatycki”, a kara ekskomuniki dotyczyła biskupów – zarówno konsekrujących, jak i konsekrowanych. Od tamtej pory wśród kanonistów toczył się spór o status księży należących do Bractwa, zakończony w 2009 r., kiedy to papież Benedykt XVI zniósł karę ekskomuniki. Jednak mimo prób podejmowanych na przestrzeni czasu nie doszło do pełnego włączenia Bractwa w szeregi kościelne, a jego status wciąż pozostaje niejasny.
„Ojciec Święty kontynuuje modlitwy, prosząc Ducha Świętego, by oświecił odpowiedzialnych za Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X, aby odstąpili od kroków w sprawie bardzo poważnej decyzji, jaką podjęli” – głosi komunikat opublikowany przez watykańskie biuro prasowe.
Od lat, zwłaszcza od czasów pontyfikatu Benedykta XVI, podejmowane są próby rozwiązania sporu między Watykanem a Bractwem św. Piusa X. Nie przyniosły one dotychczas rezultatu.
Bractwo z siedzibą w Szwajcarii ma ponad 700 kapłanów na świecie.
Przypomnijmy, że wcześniej Bractwo zapowiedziało, że 1 lipca 2026 r. udzieli sakry biskupiej – konsekrowanych ma zostać, według nieoficjalnych informacji, czterech biskupów. Lefebryści poprosili Watykan o zgodę na konsekrację, jednak zapowiedzieli, że jeśli jej nie otrzymają, to i tak udzielą święceń.
W lutym 2026 r. odbyło się spotkanie przełożonego generalnego Bractwa, ks. Davide’a Pagliaraniego z kard. Fernandezem. Przedstawiciel Stolicy Apostolskiej poinformował wówczas, że Leon XIV nie wyraża zgody na święcenia i zaznaczył, że jeśli mimo braku zgody papieża się odbędą, to w odpowiedzi zostanie obwieszczony stan schizmy, co wiąże się z karą ekskomuniki. Teraz kard. Fernandez potwierdził wcześniejsze stanowisko.
W ostatnich tygodniach jednak przedstawiciele Bractwa zapewniali w mediach, że święcenia i tak się odbędą. Zastrzegli także, że liczą się z karą ekskomuniki.
Według włoskich mediów Dykasteria Nauki Wiary miała przygotowywać „ofertę” dla kapłanów Bractwa, którzy – po zapowiedzianych na lipiec święceniach i co za tym idzie, nałożeniu kary ekskomuniki – nie będą chcieli pozostawać w szeregach tej wspólnoty. Tym razem bowiem ekskomunika miałaby dotyczyć tych, którzy „formalnie przynależą do schizmy”, a więc nie tylko biskupów – konsekrujących i konsekrowanych – lecz także księży związanych z Bractwem.
Papież Franciszek otworzył księżom Bractwa możliwość słuchania spowiedzi i asystencji przy sakramencie małżeństwa. W obliczu możliwej ekskomuniki zgody te mogłyby zostać cofnięte przez Watykan.