W Polsce mandat można dostać za wiele rzeczy, często nie robiąc nikomu krzywdy. Tajemnicą poliszynela jest, że grzywny służą służbom do podreperowania statystyk oraz politykom do uzupełnienia budżetu. Tylko w 2025 roku wystawiono ponad 4 miliony mandatów, których wartość wyniosła blisko 1,5 miliarda złotych.
Ministerstwo Finansów przesłało PAP dane o liczbie mandatów karnych oraz wartości grzywien, które zostały nałożone mandatami. Dane zostały przygotowane wg stanu z 12 stycznia tego roku.
Wynika z nich, że w 2025 r. zostało nałożonych 4 048 186 mandaty karne, a wartość grzywien wyniosła prawie 1 mld 386,3 mln zł.
Sama policja nałożyła przeszło 3,89 mln mandatów, a wartość grzywien sięgnęła nieco prawie 1 mld 322,6 mln zł. Inne służby – np. Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, Lasy Państwowe, nadzór budowlany, urzędy morskie, urzędy żeglugi śródlądowej, Państwowa Inspekcja Weterynaryjna, Inspekcja Ochrony Środowiska, urzędy miar itd. – nałożyły nieco ponad 157,6 tys. mandatów, a wartość grzywien z nich wynikających to prawie 63,7 mln zł.
„Wpływy z grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych przez uprawnione organy (poza jednostkami ITD i samorządu terytorialnego) są przekazywane na rachunek Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu” – poinformowało MF w odpowiedzi na pytania PAP.
Resort przypomniał, że w zależności od rodzaju popełnionego wykroczenia, wpływy z grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych stanowią dochód budżetu państwa, Krajowego Funduszu Drogowego z przeznaczeniem na budowę lub przebudowę dróg krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz na zakup urządzeń do ważenia pojazdów albo Narodowego Funduszu Zdrowia z przeznaczeniem na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Liczba mandatów i wartość grzywien, które zostały nałożone w 2025 r., jest wyższa niż w latach 2024 oraz 2023 r. W 2024 r. liczba nałożonych mandatów wyniosła prawie 3,9 mln a łączna wartość grzywien prawie 1,35 mld zł.
W roku 2023 z kolei liczba mandatów wyniosła niespełna 4,04 mln, a grzywny nieco ponad 1,34 mld zł. Jednak ubiegłoroczny wynik jest znacznie niższy od osiągniętego w roku 2022, kiedy to liczba nałożonych mandatów wyniosła prawie 4,33 mln a wartość grzywien sięgnęła blisko 1,42 mld zł.
„Kwota należności pozostałych do zapłaty z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych według stanu na 12 stycznia 2026 r. wynosi ponad 664 mln zł” – podało także Ministerstwo Finansów.
Z wolnościowego punktu widzenia czyny, które nie wyrządzają nikomu innemu krzywdy nie powinny być karane, nawet mandatem. A tak często jest, kiedy grzywna dotyczy np. przekroczenia prędkości, zaparkowania w niedozwolonym miejscu albo spożywania alkoholu w miejscu publicznym.