Warsaw Enterprise Institute (WEI) ogłosiło plebiscyt „Czarnej Księgi” wydatków publicznych 2026. Nie tylko można wziąć w nim udział, ale też zobaczyć, jak miliony złotych grabione nam w podatkach marnowane są na absurdalne, przepłacone przez rządzących projekty. Wśród pozycji znajduje się m.in. „siłownia dla bobrów” za 61,5 tys. zł czy „kibel w szczerym polu” za prawie 166 tys. zł.
W tym roku WEI przedstawiło 49 pozycji. Każdy internauta może oddać głos na trzy z nich.
Wszystkich propozycji do „Czarnej Księgi” wymieniać nie ma sensu. Warto przyjrzeć się jednak kilku z nich, by zrozumieć, jak niegospodarni są politycy i jak lekką ręką przewalają miliony złotych podatników. Wszystko rzecz jasna zgodnie z prawem.
Jedna z proponowanych pozycji to „podejrzliwy marszałek”.
„Witold Kozłowski, ówczesny marszałek Małopolski z PiS, miał obsesję na punkcie bezpieczeństwa i podsłuchów. Zamiast polegać na standardowych procedurach ABW czy wewnętrznej ochronie, zlecał firmom detektywistycznym regularne 'czyszczenie’ swojego gabinetu w urzędzie marszałkowskim, służbowego mieszkania przy ul. Przewóz w Krakowie oraz prywatnego domu pod Nowym Sączem5. Detektywi szukali wszystkiego: ukrytych mikrokamer, mikrofonów, zagłuszaczy, podsłuchów na telefonach – wszystko za publiczne pieniądze” – czytamy w opisie kandydatury.
Ile dokładnie kosztowała podatników paranoja? Nie wiadomo. Jak wskazano w plebiscycie, było to co najmniej 220 tys. zł.
Kolejna pozycja to „kranik z wodą za 46 tysięcy”. Chodzi o instalację w Jasnych Błoniach w Szczecinie i nazwa właściwie oddaje całą sytuację. WEI jednak zaznacza, że „pomysłodawca zakładał, że miasto postawi kranik za bagatela, 160 tysięcy złotych”.
Uwagę przyciąga również „Siłownia dla bobrów – błotna rekreacja w Ignatkach-Osiedle”. Miała to być „siłownia pod chmurką” dla mieszkańców Kleosina i okolic. Kosztujący 61,5 tys. zł projekt sprawił, że urządzenia wylądowały w błocie, kałużach i wysokiej trawie.
„Chodzi o zestaw urządzeń rekreacyjnych plus tablica informacyjna nieopodal boiska. Regulamin: nie jeździć na rowerze (bo utkniesz), nie wyprowadzać psów (bo ugrzęzną); nie grać w piłkę. Gumofilce obowiązkowe; alkohol zakazany, 'bo potem zbłądzisz w kniei’ – tak siłownię komentowali mieszkańcy Kleosina14. Po publikacji zdjęć (bez fotomontażu poza dodanymi bobrami) na Facebooku wybuchła burza – zareagował nawet urząd ze swojego profilu. Nie zaprzeczał faktom, ale szybko pojawiły się zdjęcia 'nowej’ lokalizacji: te same urządzenia, ale już na suchym terenie z nawiezionym żwirem/piachem” – napisano na stronie WEI.
Odnośnie odludzia, w plebiscycie znalazła się też pozycja zatytułowana „Kibel w szczerym polu”.
„Bareja byłby dumny: w Zakęciu, gdzie kończy się asfalt, zaczyna się urzędnicza fantazja – toaleta w polu za ponad 165 tys. zł, zbudowana tylko po to, by 'odhaczyć’ wymóg i zgarnąć kasę na drogę” – czytamy w opisie pozycji.
Mieszkańcy gminy Otyń zapłacili za to prawie 166 tys. zł. To nie jedyna zresztą toaleta w plebiscycie, gdyż można też znaleźć „Złotą muszlę z trocinami”. Tak określono publiczną toaletę w Parku Skaryszewskim w Warszawie. W sumie kosztowała prawie 650 tys. zł.
Inny toaletowy przypadek to „Toi Toi stoi, kasę doi” dotyczący Krakowa.
„Na osiedlu Widok w Bronowicach stanęła nowoczesna, automatyczna toaleta publiczna – kosztowała prawie 600 tysięcy złotych. Efekt? Gdy stała się 'hitem’, była nieczynna już od ponad dwóch lat, bo… nie potrafili jej włączyć. I postawili obok toi toi” – napisano w opisie pozycji.
Koszt? „Skromne” 586 tys. zł.
Jedna z pozycji to „Resort na 500 dni”. Chodzi o Ministerstwo Przemysłu z siedzibą w Katowicach, by „podkreślić wagę Śląska i polityki przemysłowej”. Koszt wyniósł 28 mln zł.
Kolejna pozycja to „Kciuk w górę. Dla wydawania pieniędzy”. Chodzi o opisywaną przez nas instalację w Gliwicach przedstawiającą kciuk uniesiony do góry. Kosztowała około 300 tys. zł, z czego miasto wyłożyło 90 tys. zł, a resztę fundacja Soundscape. O samej instalacji więcej przeczytacie w artykule poniżej.
W TYM polskim mieście postawiono rzeźbę kciuka za 300 tys. złotych. „Symbol nowej tożsamości”
Ciekawa jest również pozycja „Kilka desek za ćwierć miliona”.
„Mieszkańcy Olsztyna sami zgłosili i wybrali w głosowaniu projekt nowej sceny plenerowej po tym, jak stara platforma przy bibliotece została rozebrana w 2023 r. Idea: ożywić starówkę koncertami, spektaklami i wydarzeniami kulturalnymi, nieodpłatnie dla artystów. Tylko że rzeczywistość okazała się, delikatnie mówiąc, drewniana. I droga” – czytamy.
Koszt? Ponad 271 tys. zł.
Pełna lista kandydatów i możliwość zagłosowania znajduje się na stronie WEI.