Święto Pesach jest jednym z najważniejszych i najstarszych świąt judaizmu. Upamiętnia wyjście Żydów z niewoli w Egipcie. Obchody zaczynają się 15. dnia miesiąca nisan, czyli według kalendarza gregoriańskiego 1 kwietnia po zachodzie słońca. Zakończą się 8 kwietnia.
Paschę poprzedza wielkie sprzątanie domu związane z tradycją pozbycia się chamecu, czyli wszelkiej zakwaszonej mąki, która jest symbolem pychy i grzechu, oraz niektórych alkoholi, np. piwa. Czynności zewnętrzne wskazują na potrzebę duchowej odnowy człowieka.
Przed świętem często kupuje się nowe ubrania, strzyże włosy, przystraja się odpowiednio stół, aby ukazać podniosłość paschalnej kolacji oraz całego święta.
Zgodnie z przepisami Tory święto Pesach obchodzone jest w Izraelu przez siedem kolejnych dni. Pierwszego i ostatniego dnia obowiązuje zakaz wykonywania pracy. W pozostałe dni wyznawcy judaizmu mogą ją podejmować. Przez ten czas nie spożywają produktów z zakwasem. W diasporze istnieje zwyczaj świętowania przez osiem dni, co związane jest z powstaniem tzw. drugiego dnia świąt.
Pierwszego dnia Pesach wyznawcy judaizmu zasiadają do kolacji sederowej (po hebr. seder oznacza porządek lub kolejność) – najbardziej uroczystego z judaistycznych obrzędów. Przepisy dotyczące jej przebiegu zawarte są w ostatnim rozdziale Traktatu Pesachim w Misznie.
W czasie uczty czytana jest Hagada paschalna, czyli zbiór modlitw, historii, wspomnień plag egipskich i pytań, które są odczytywane w określonej kolejności. Hagada została spisana między II a IV wiekiem i mogła być odzwierciedleniem niektórych dużo wcześniejszych rytuałów, również z czasów Drugiej Świątyni Jerozolimskiej. Jej treść od czasu spisania nie uległa zmianie.
Pierwszym elementem sederu jest błogosławieństwo odmawiane nad winem oraz błogosławieństwo dotyczące rozpoczynającego się święta. Wino należy pić, opierając się na łokciu, co jest symbolem ludzi wolnych. Wynika to z faktu, że w starożytności niewolnicy musieli usługiwać swoim panom.
W kolacji sederowej uczestniczy przeważnie cała rodzina. Wyrazem otwartości na wszystkich, zwłaszcza potrzebujących, jest jedno z pierwszych zdań z Hagady: „Kto jest głodny, niechaj wejdzie i spożywa z nami. Kto jest w nędzy, niechaj wejdzie i niech razem z nami święci święto Pesach”.
Zgodnie ze zwyczajem podczas Hagady dzieci zadają cztery pytania, rozpoczynające się po hebrajsku od słów: „Ma nisztana ha-lajla ha-ze mi-kol ha-lejlot?”, czyli „Co odróżnia tę noc od innych nocy?”. Dlaczego tej nocy jemy tylko macę? Dlaczego tej nocy jemy gorzkie zioła? Dlaczego maczamy gorzkie zioła dwa razy? Dlaczego jemy, polegując (znak wolnego człowieka)?
Wspominając plagi, które spadły kiedyś na Egipt, zwraca się dziś uwagę na to, „co niszczy ludzkość – na nowoczesne plagi takie jak: przemoc, uzależnienia czy zanieczyszczenie środowiska”.
Istotnym elementem wieczerzy sederowej jest maca. W rozdziale 11. Księgi Wyjścia czytamy, że lud Izraela wyszedł z Egiptu po północy. Na pamiątkę pośpiechu, w jakim opuszczał on niewolę, podczas kolacji sederowej Żydzi jedzą macę wyrabianą z mąki niekwaszonej, pochodzącej z pięciu gatunków zbóż: żyta, pszenicy, jęczmienia, orkiszu i owsa.
Podczas sederu ukrywa się mały kawałek macy, który jest odnajdywany pod koniec kolacji przez najmłodszych uczestników. Oznacza to, iż nikt nie może od paschalnego stołu odejść głodny i jeśli ktoś wciąż potrzebuje się nasycić, może tę macę spożyć.
Niektórzy rabini widzą w tym małym kawałku macy paschalną ofiarę z baranka, która dziś nie może zostać złożona z powodu braku świątyni.
W czasie sederu wyznawcy judaizmu piją także cztery kielichy wina, które przypominają cztery obietnice Boga zapisane w Torze: „Ja was uwolnię od jarzma egipskiego” (kielich uświęcenia). „Ja was wybawię z niewoli” (kielich sądu/plag). „Ja was wyswobodzę wyciągniętym ramieniem i przez surowe kary” (kielich odkupienia/wybawienia) oraz „I wezmę sobie was za mój lud, i będę wam Bogiem” (kielich chwały).
Na stole w czasie Paschy leżą: pieczone mięso z kością (baranina lub drób) – symbolizujące ofiary składane kiedyś w Świątyni Jerozolimskiej; jajko ugotowane na twardo – symbol zniszczenia Świątyni Jerozolimskiej, gorzkie surowe warzywa – symbol cierpienia w Egipcie; mus w kolorze cegły – rodzaj deseru przygotowanego z czerwonego wina, orzechów, jabłek i fig – symbol gliny, z której wyrabiano cegły w Egipcie, a także ucisku niewolników; oraz seler lub natka – symbol ubogiego jedzenia, którym żywili się niewolnicy w Egipcie.
Hagadę kończy się recytacją Psalmów 113 i 114.
Pełny Hallel (Halel), czyli żydowska modlitwa dziękczynna składająca się z Psalmów 113-118, odmawiana jest przez dwa pierwsze dni Pesach (tylko pierwszy dzień w Izraelu). W pozostałe dni odmawia się połowiczny Hallel, ponieważ Egipcjanie, którzy także byli stworzeniami Bożymi, utonęli w morzu. Hallel jest również częścią sederu w pierwsze noce. Kolację sederową może poprowadzić zarówno mężczyzna, jak i kobieta.
Ostatniego dnia obchodów święta Pesach wspomina się przejście Żydów przez Morze Trzcinowe, czyli miejsce biblijne, w którym nastąpiło przejście przez Morze Czerwone.