Misja UE, wysłana przez Brukselę do skontrolowania stanu uszkodzonego w rosyjskim ataku ropociągu Przyjaźń, nadal czeka w Kijowie na zielone światło od władz Ukrainy, by pojechać na miejsce awarii i przeprowadzić tam inspekcję – powiedziało PAP unijne źródło.
Według tego źródła grupa, w skład której wchodzą przedstawiciele Komisji Europejskiej oraz eksperci z państw członkowskich, przebywa już w Kijowie, gdzie nadal czeka na zgodę ukraińskich władz, aby móc wejść na teren uszkodzonej przepompowni w Brodach i sprawdzić faktyczny stan rurociągu.
Kijów na początku tłumaczył zwłokę kwestiami bezpieczeństwa, teraz na brukselskich korytarzach słychać coraz częściej głosy, że decyzja prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, aby nie dopuszczać do ropociągu obserwatorów z zewnątrz może mieć wymiar polityczny.
Uszkodzony 27 stycznia w rosyjskim ataku ropociąg Przyjaźń stał się punktem zapalnym w stosunkach między Kijowem a Budapesztem i Bratysławą. Z powodu uszkodzenia wstrzymany został tranzyt rosyjskiej ropy naftowej przez terytorium Ukrainy na Węgry i Słowację. Ukraińskie władze wyraziły gotowość naprawienia ropociągu, ale zastrzegły jednocześnie, że uszkodzenia są poważne, a rurociąg może w każdej chwili zostać ponownie uszkodzony przez Rosję.
Węgry i Słowacja uznały, że Kijów celowo wstrzymał przesył ropy. W odpowiedzi węgierski premier Viktor Orban zablokował unijną pożyczkę dla Ukrainy w wysokości 90 mld euro na lata 2026 i 2027. Węgry i Słowacja odmówiły także poparcia 20. pakietu sankcji na Rosję. Oba państwa zresztą twierdziły, że posiadają zdjęcia satelitarne dowodzące, że ropociąg nie został uszkodzony. W środę Orban ogłosił, że Węgry wstrzymują dostawy gazu na Ukrainę do czasu wznowienia tłoczenia ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń.
Jeszcze w marcu własną misję w celu kontroli rurociągu wysłały do Ukrainy Węgry. Delegacja, w której skład weszli m.in. wiceminister energii Gabor Czepek i zespół specjalistów z branży naftowej nie została jednak uznana za oficjalną przez rząd w Kijowie. Strona ukraińska nazwała węgierską misję „turystami” i oznajmiła, że nie zamierza organizować formalnego spotkania ze stroną węgierską.
Komisja Europejska zapowiedziała wsparcie zarówno techniczne, jak i finansowe, by pomóc w usunięciu awarii. Prezydent Zełenski w liście z 17 marca do szefów unijnych instytucji: Komisji Europejskiej – Ursuli von der Leyen i Rady Europejskiej – Antonio Costy, zapowiedział że przyjmie ofertę UE w sprawie wsparcia przy naprawie rurociągu Przyjaźń.
