Od 1 stycznia czeska policja przyjmuje wizyty osób np. z rewolwerami odziedziczonymi po dziadkach, myśliwych próbujących zarejestrować stare karabiny zapomniane na strychu, obywateli niosących skrzynki z zardzewiałą amunicją, a nawet ładunki wybuchowe z czasów II wojny światowej.
To efekt ogłoszonej amnestii na broń palną, która będzie obowiązywała jeszcze do 30 czerwca. Pozwala ona Czechom na oddanie lub zalegalizowanie nielegalnie posiadanej broni i amunicji bez ponoszenia kary.
Podobna akcja miała miejsce 5 lat temu. Zebrano wówczas 3700 sztuk broni. Teraz trwa nowa, sześciomiesięczna akcja, która pozwala każdemu, kto nielegalnie posiada broń palną, amunicję lub materiały wybuchowe, na ich oddanie bez ponoszenia konsekwencji prawnych. To pomysłnowej centroprawicowej koalicji rządzącej.
Amnestia jest częścią nowych przepisów dotyczących broni palnej, które weszły w życie w tym roku. Konkretnie, każdy, kto dobrowolnie przyniesie na policję niezarejestrowaną broń, korzysta z immunitetu. Jeśli ekspertyza wykaże, że broń nie była używana w działalności przestępczej, jej właściciel może pod pewnymi warunkami, także rozpocząć proces legalizacji lub zdecydować o jej trwałym oddaniu.
Wstępne dane policyjne wskazują na sporą frekwencję. W ciągu zaledwie kilku tygodni przekazano kilkaset sztuk broni wraz z dziesiątkami tysięcy sztuk amunicji. Dane podane przez Czeską Telewizję mówią o setkach pistoletów i karabinów odzyskanych w całym kraju. Policja odnotowała również zwrot starych granatów, łusek i elementów amunicji, niekiedy znajdowanych podczas remontów w domach lub stodołach.
Czechy zorganizowały już kilka podobnych kampanii od lat 90. XX wieku. Za każdym razem cel był dwojaki: zmniejszenie liczby broni w obiegu pozaprawnym oraz umożliwienie wyjścia z sytuacji osobom działającym w dobrej wierze. Nowe przepisy nie mają jednak na uwdze zmniejszanie zasobów prywatnych.
W Czechach legalne posiadanie broni palnej jest stosunkowo powszechne. Szacuje się, że prawie 317 000 osób posiada licencję i posiada ponad milion zarejestrowanych sztuk broni palnej. W dużej części to tradycja strzelectwa sportowego i łowiectwa, która jest tu głęboko zakorzeniona. Dodajmy, że prawo do posiadania broni palnej zostało nawet zapisane w czeskiej Konstytucji, która od 2021 roku daje możliwość obrony własnego życia lub życia innej osoby przy użyciu broni palnej.
Czechy są jednym z zaledwie czterech krajów na świecie, obok Stanów Zjednoczonych, Hondurasu i Jemenu, które zapisały to prawo w swojej ustawie zasadniczej. Po strzelaninie na Uniwersytecie Karola 21 grudnia 2023 roku, w której student otworzył ogień na terenie kampusu, zabijając 14 osób, podjęto próby ograniczenia tego prawa. Tym razem „akcyjność” działań i próba wprowadzenia zakazów się nie powiodła.
Na początku roku 2026 weszła w życie nowa ustawa o broni i amunicji, która jedynie nakłada na handlarzy bronią obowiązek zgłaszania podejrzanych transakcji. Wprowadza również możliwość konfiskaty broni palnej w przypadku „zagrożenia bezpieczeństwa” oraz skraca okres ważności badań lekarskich posiadaczy broni z dziesięciu do pięciu lat. Umożliwia również policji kontrole broni.