Resort zdrowia zrezygnował z planowanego zakazu sprzedaży kawy w szkołach – wynika z ostatecznej wersji rozporządzenia MZ. Od 1 września szkolne stołówki będą natomiast wydawać minimum raz w tygodniu danie przygotowane na bazie roślin strączkowych.
Zmiany zapisane są w oczekującym na opublikowanie w Dzienniku Ustaw rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach. Takie regulacje to kolejny przykład „troski” państwa o obywateli.
W pierwotnej wersji projektu resort zdrowia chciał zakazać sprzedaży kawy we wszystkich placówkach oświatowych. Wyjaśniał, że jest to odpowiedź na postulaty rodziców i zarządzających szkołami, które były zgłaszane do Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W ostatecznym brzmieniu MZ zrezygnowało z zakazu. Z dokumentów opublikowanych na stronie Rządowego Centrum Legislacji wynika, że zmiana jest podyktowana stanowiskami zgłoszonymi podczas konsultacji publicznych. Wpłynęło ich blisko 800, a jednym z dziewięciu najczęściej zgłaszanych w nich postulatów było właśnie wycofanie propozycji zakazu sprzedaży kawy.
Apelowało o to m.in. Polskie Stowarzyszenie Vendingu (skupia operatorów vendingowych, tj. firmy, których podstawową działalnością jest sprzedaż produktów i usług za pośrednictwem automatów – przyp. red.). Organizacja podkreśliła w stanowisku przedstawionym podczas konsultacji, że zakaz sprzedaży kawy i ograniczenie sprzedaży innych produktów spowoduje istotne ograniczenie działalności, a w skrajnym przypadku bankructwo wielu polskich firm, dla których istotnym kanałem sprzedaży są placówki oświatowe. Stowarzyszenie zaznaczyło też, że tego rodzaju zakazy są w praktyce nieskuteczne, ponieważ uczniowie nadal mogliby kupować kawę w okolicznych sklepach.
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy przekazał natomiast, że obecnie żadne gremium naukowe w Polsce nie zajęło stanowiska co do wieku, od którego można pić kawę.
„W świetle przeglądu światowych rekomendacji dotyczących spożywania napojów z kofeiną, wśród 81 krajów tylko 3 odnoszą się do spożywania kawy przez dzieci i nastolatków” – podał.
Rozporządzenie przewiduje również, że w jednostkach systemu oświaty, w których są podawane co najmniej trzy posiłki (śniadanie, obiad, podwieczorek), minimum raz w tygodniu na obiad ma pojawić się danie na bazie nasion roślin strączkowych, bez dodatku produktów odzwierzęcych.
Resort uwzględnił również liczne uwagi dotyczące braku alternatywy obiadowej dla osób, które nie jedzą mięsa. Początkowo projekt zakładał bowiem, że dwa razy w tygodniu obiad będzie musiał zawierać porcję mięsa, a co najmniej raz w tygodniu na talerzu miała pojawić się ryba. W ostatecznej wersji uwzględniono możliwość zastąpienia tych dań potrawami roślinnymi.
Dotychczasowe rozporządzenie zobowiązuje jednostki systemu oświaty do serwowania uczniom w ramach całodziennego żywienia co najmniej dwóch porcji mleka lub produktów mlecznych. Nowe przepisy zezwolą na zastąpienie ich napojami roślinnymi lub roślinnymi alternatywami produktów mlecznych, co również zostało dodane do nowego rozporządzenia w wyniku konsultacji.
Rozporządzenie wejdzie w życie od nowego roku szkolnego, z dniem 1 września 2026 r.