Deficyt publiczny osiąga rekordowe poziomy, państwo musi przeprowadzić konsolidację fiskalną – uważają ekonomiści Forum Obywatelskiego Rozwoju i Warsaw Enterprise Institute. Proponują m.in. jednolity wiek emerytalny – 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur, a także prywatyzację.
Założone przez Leszka Balcerowicza FOR oraz WEI przygotowały wspólny raport pt. „Budżetowy SOS”. Celem jest – jak tłumaczyli przedstawiciele obu fundacji – wypracowanie ponadpartyjnych rekomendacji mających na celu ustabilizowanie sytuacji finansów publicznych.
Analityk FOR Mateusz Michnik poinformował, że w raporcie przygotowano dwa warianty – „łagodny” i „ostry”. Jedną z propozycji jest ograniczenie grupy beneficjentów programu 800+. Jak tłumaczył, celem jest, by świadczenie otrzymywały tylko najuboższe gospodarstwa domowe. W wariancie „ostrym” proponują oni redukcję beneficjentów programu o połowę. W lżejszym scenariuszu oszacowano, że jest to 13,4 mld zł korzyści dla budżetu, a w ostrzejszym – 30 mld zł.
Ponadto w raporcie zaproponowano likwidację 13. emerytury, która – jak mówił Michnik – jest „rozwiązaniem stworzonym przede wszystkim w celach wyborczych”. Miałoby to przynieść 32 mld zł. – Dopiero w wariancie „ostrym” likwidację 14. emerytury, bo rozumiemy, że ma ona jakiś aspekt redystrybucyjny – mówił przedstawiciel FOR. Likwidacja 14. emerytury miałaby przynieść 12 mld zł.
Postulatem ekonomistów jest także jednolity wiek emerytalny – 67 lat. – W obecnych warunkach nie widzimy drogi do utrzymania niskiego i nierównego wieku emerytalnego (…) On szkodzi zarówno mężczyznom, którzy muszą pracować dłużej, jak i kobietom, które przez niższy wiek emerytalny otrzymują niższe emerytury – przekonywał Michnik. Jak dodał, przyniosłoby to ok. 50 mld zł oszczędności.
– Postulujemy przegląd nowych wydatków – takich jak babciowe oraz renta wdowia – na ile spełniają one swoje cele. W wariancie ostrzejszym zachęcamy do redukcji – powiedział Michnik. W tym samym wariancie ekonomiści proponują także zamrożenie funduszu płac w sektorze publicznym. Te trzy zmiany miałyby oznaczać odpowiednio 6, 7 i niemal 62,5 mld zł.
Wśród kolejnych proponowanych przez FOR i WEI zmian znalazła się także likwidacja państwowego monopolu na hazard, co miałoby wygenerować 519 mln zł dodatkowych dochodów państwa oraz „powszechną prywatyzacje”.
– Od lat nie mieliśmy w Polsce prywatyzacji (…) Postulujemy prywatyzację wszystkich spółek Skarbu Państwa z wyjątkiem strategicznych, czyli energetycznych, Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Ta prywatyzacja przyniosłaby nam oszczędności od około 75 miliardów złotych do nawet 100 miliardów – powiedział Michnik.
Obie fundacje zaproponowały też szereg innych zmian, m.in. czasowe podniesienie limitu długu, uwzględnionego w ustawie zasadniczej, w relacji do PKB do 80 proc. na 10 lat. Miałoby to na celu zachęcenie rządzących do bardziej przejrzystego informowania o finansach publicznych. Jak wyjaśnił Michnik, chodzi o to, by w ustawie budżetowej zawarta była całość wydatków państwa.
FOR i WEI szacują, że przyjęcie ich propozycji w wariancie lekkim oznaczałoby ok. 241,7 mld zł oszczędności, a w ostrym – ponad 345 mld zł.
Fundacja Forum Obywatelskiego Rozwoju została założona w marcu 2007 r. przez prof. Leszka Balcerowicza. Celem fundacji – jak sama informuje – jest „zmiana świadomości Polaków oraz obowiązującego i planowanego prawa w kierunku wolnościowym”. Natomiast Warsaw Enterprise Institute to think tank promujący idee wolności gospodarczej.