Pierwsze w Polsce niekomercyjne badanie, które dotyczy profilaktyki i leczenia zakażenia wirusem cytomegalii (CMV) u kobiet ciężarnych, realizuje Instytut Matki i Dziecka w Warszawie. Do końca sierpnia 2026 r. trwa rekrutacja do badania kobiet w pierwszym trymestrze ciąży.
W ramach projektu u ponad 4500 kobiet ciężarnych wykonane zostaną testy w kierunku zakażenia wirusem cytomegalii (CMV).
Celem badania POL PRENATAL CMV, finansowanego przez Agencję Badań Medycznych, jest sprawdzenie, czy niższa dawka leku przeciwwirusowego walacyklowiru może być równie skuteczna, jak dotychczas stosowana terapia.
Z wirusem cytomegalii (CMV) kontakt może mieć nawet 90 proc. kobiet w wieku rozrodczym. CMV przenosi się przez kontakt ze śliną, moczem i innymi wydzielinami – najczęściej w środowisku domowym, np. od dziecka uczęszczającego do przedszkola lub żłobka.
Bardzo groźne skutki może mieć pierwotne zakażenie CMV podczas ciąży. Wtedy – zwłaszcza gdy dochodzi do niego w pierwszym trymestrze – istnieje ryzyko przeniknięcia wirusa przez łożysko i zakażenia płodu. W Polsce z wrodzoną cytomegalią rodzi się ok. 2,5 tys. noworodków rocznie. Choroba może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie słuchu, wzroku, uszkodzenia mózgu i zaburzenia neurologiczne, padaczka oraz opóźnienie rozwoju psychoruchowego (trwała niepełnosprawność).
Obecnie jedyną potwierdzoną metodą ograniczania transmisji wirusa – z matki do płodu – jest terapia lekiem przeciwwirusowym walacyklowirem w dawce 8 gramów na dobę. Terapia ta jest jednak trudna i kosztowna – pacjentki przyjmują 16 tabletek dziennie, a leczenie kosztuje ponad 10 tys. zł i nie jest refundowane. Dodatkowo tak duże dawki mogą powodować skutki uboczne terapii. W badaniu POL PRENATAL CMV porównywana jest dawka o połowę mniejsza – 4 g na dobę – z dawką standardową.
Badacze biorący udział w projekcie oceniają, że jeśli okaże się skuteczna i bezpieczna, może to otworzyć drogę do wprowadzenia badań przesiewowych w kierunku CMV u ciężarnych do opieki okołoporodowej oraz do refundacji terapii. Realnie poprawi to bezpieczeństwo kobiet ciężarnych w naszym kraju.
Jednocześnie badanie pozwoli oszacować, ile kobiet ciężarnych w Polsce jest zakażonych CMV.
– W Polsce mamy do czynienia z luką systemową. Mimo dostępnych metod diagnostycznych badania w kierunku CMV nie są standardem. Ten projekt może realnie zwiększyć szanse na urodzenie zdrowego dziecka – podkreślił cytowany w informacji prasowej przesłanej PAP prof. Tadeusz Issat, kierownik Kliniki Ginekologii i Położnictwa IMiD.
Jak przypomniał, cytomegalia wrodzona jest jedną z głównych przyczyn trwałej niepełnosprawności u dzieci. Wprowadzenie skutecznej profilaktyki mogłoby znacząco zmniejszyć liczbę przypadków uszkodzeń słuchu i ubytków neurologicznych u dzieci, które powstają jeszcze w życiu płodowym i są nieodwracalne po narodzinach.
Badanie, które potrwa do końca 2028 r., zostało objęte patronatem Ministerstwa Zdrowia oraz otrzymało pozytywną rekomendację konsultanta krajowego ds. perinatologii prof. Mirosława Wielgosia. Szczegółowe informacje o projekcie oraz o tym, jak wziąć udział w rekrutacji do badania, są dostępne na stronie: www.leczeniecmv.pl.